NIEUWSARCHIEF 2008
Ga voor nieuwsarchief recent, 2015, 2014, 2013, 2012, 2011, 2010, 2009, 2008, 2007, 2006, 2005, 2004, 2003


5-2-2008

Slaapplaats 1300 Grauwe Kiekendieven in Senegal

Gisteravond bereikte ons weer spectaculair nieuws van Ben en Leen, die zich op dit moment in Senegal bevinden.
Ze hebben daar eergisteren de met meer dan 1000 vogels grootste tot nu toe bekende slaapplaats van Grauwe Kiekendieven vastgesteld. Op hun reis dwars door Westafrika deed het team eerst Niger, dan Mali en uiteindelijk Senegal aan. Behalve de inmiddels "reguliere" tellingen, waarbij Kiekendieven en hun prooien al voor de derde winter in zuidwestelijk Niger gemonitoord werden, lag bij deze reis de focus op de locaties van Grauwe Kieken met satellietzenders.

Zo bezocht het team de locaties van de zendervogels in Niger en Mali en zag vogel Franz met eigen ogen over de savanne zeilen (zie Satelliet zenders, Route 2007 op deze site). Na een niet ongevaarlijke trip door Mali naar Senegal bezochten de onderzoekers eerst de regio Kaolack waar de Duitse zendervogel Freyr in 2006 verbleef. Dit leverde al erg boeiende resultaten op met een slaapplaats van rond de 200 vogels op een zoutvlakte, waar ca. 400 braakballen verzameld konden worden. Verder werd de verblijfplaats van mannetje Edzard bij de grens met Gambia bezocht waar de nodige prooitellingen etc. gedaan werden. Nadien reisde het team noordwaarts door Senegal.

Een van de tienduizenden Kleine Torenvalken die het team op zijn weg door Senegal tegenkwam.
Een van de tienduizenden Kleine Torenvalken die het team op zijn weg door Senegal tegenkwam.

Hoewel de satellietzender van het Meedense vrouwtje Cathryn maar weinig signalen uitzendt heeft het team de regio opgezocht waar Cathryn als laatste verbleef. Dit gebied in centraal Senegal bleek zo dicht bevolkt te zijn met Grauwe Kiekendieven als geen andere van de plekken die tijdens de reis over alle lengtegraden van Westafrika dit jaar zijn bezocht. Naar schatting verblijven in de regio rond 5000 Grauwe Kiekendieven, wat een aanzienlijk deel van alle in Senegal verblijvende Kiekendieven moet zijn, en bovendien meer dan 10% van de gehele Europese populatie Grauwe Kiekendieven van NW-Europa t/m Witrusland (als je uitgaat van de gangbare schattingen van ca. 12-15.000 broedparen in Europa).

Een drinkende Grauwe Kiekendief bij een waterhole in centraal Senegal.
Ook andere fraaie roofvogels werden waargenomen zoals deze Ruppels gier die op een dood paard zat te smullen.
Een drinkende Grauwe Kiekendief bij een waterhole in centraal Senegal. Ook andere fraaie roofvogels werden waargenomen zoals deze Ruppels gier die op een dood paard zat te smullen.

Eergisteren localiseerden Ben en Leen de mega-slaapplaats, waarvan ze in eerste instantie niet precies konden inschatten hoeveel vogels hij bevatte. Zonder de samenwerking met sprinkhaanexpert Wim Mullié was dit werk onmogelijk geweest. Het team kwam de volgende dag op tijd terug en verzamelde 300 braakballen in dit erg dun bevolkte gebied dat voornamelijk uit met gras begroeide savanne bestaat. De temperaturen liepen alweer aardig op toen de heren tussen de middag de schaduw moesten opzoeken nadat ze deze klus geklaard hadden. Verder werd die dag meer informatie over de aantallen kiekendieven in de regio en de voorhanden prooien verzameld.

Leen Smits en Wim Mullié zijn sprinkhanen aan het vangen. In Senegal werden weer hele andere soorten sprinkhanen aangetroffen dan bijv. in Niger.
Leen Smits en Wim Mullié zijn sprinkhanen aan het vangen. In Senegal werden weer hele andere soorten sprinkhanen aangetroffen dan bijv. in Niger.
Ook de koereigers waren bezig met het vangen van sprinkhanen.
Ook de koereigers waren bezig met het vangen van sprinkhanen.

Op tijd voor de schemering waren Ben cs. terug bij de plek van de slaapplaats en telden 1003 Grauwe Kiekendieven!! Ze namen maar 2 Bruine Kiekendieven waar. Ook kwamen ze erachter dat de slaapplaats achter een heuveltje doorliep waar nog eens meer dan 300 vogels neerstreken om te overnachten!

Voor het laatst is een slaapplaats met ca. 1000 Grauwe beschreven door de Fransen Cormier & Baillon in 1990. Deze onderzoekers kwamen in 1989 de mega-slaapplaats ook in midden-Senegal tegen, maar dan meer richting Mbour. Zij vonden toen dat de Grauwe voornamelijk van treksprinkhanen leefden.

Uit de braakballen en het prooiaanbod die gisteren door het SWGK-team zijn bemonsterd blijkt dat de Kiekendieven zich anno 2008 voor 90% voedden met middelgrote plaatstrouwe sprinkhanen (ca. 7 cm lang).

Interessant is verder om te vermelden dat het team reeds 30 melanistische Grauwe Kiekendieven heeft gezien. Een opmerkelijk fenomeen aangezien niemand precies weet waar deze compleet zwart gekleurde vogels broeden. In Spanje wordt elk jaar een klein aantal melanisten vastgesteld. Vermoedelijk zou in meer oostelijke broedpopulaties het aandeel melanisten groter kunnen zijn.

Een andere mooie waarneming is die van een gewingtagde Grauwe Kiekendief. Ben kon een foto van de vleugelmerken van deze vogel nemen. Terugmeldingen van ge(kleur)merkte vogels uit Afrika zijn erg schaars, en in het kader van een Frans project werd afgelopen broedseizoen een extra inspanning geleverd om veel vogels van opvallende vleugelmerken te voorzien. Het kon dan haast ook niet anders dan dat het SWGK-team zo'n vogel zou terugvinden. Het is nog niet bekend uit welk land de vogel afkomstig is. We wachten het bericht van de terugmelding uit Frankrijk af.

Dit jonge mannetje in centraal Senegal (twee foto's bij elkaar gemonteerd) draagt wingtags die in ieder geval niet in Nederland zijn aangelegd. Waar deze vogel geboren is blijft nog even spannend.
Dit jonge mannetje in centraal Senegal (twee foto's bij elkaar gemonteerd) draagt wingtags die in ieder geval niet in Nederland zijn aangelegd. Waar deze vogel geboren is blijft nog even spannend.

Overmorgen komen Ben en Leen weer terug in Nederland en zullen in de komende nieuwsbrief meer over hun avonturen en bevindingen uit Westafrika berichten.



Naar boven

Ga voor nieuwsarchief recent, 2015, 2014, 2013, 2012, 2011, 2010, 2009, 2008, 2007, 2006, 2005, 2004, 2003

Verlaat het nieuwsarchief