NIEUWSARCHIEF 2013
Ga voor nieuwsarchief actueel, 2016, 2015, 2014, 2013, 2012, 2011, 2010, 2009, 2008, 2007, 2006, 2005, 2004, 2003

artikel in DvhN reactie op de jaarlijkse Vogelbalans
‘Geen rapporten poepen, maar doen’. Een reactie van Jan Willem Kok (ANOG) en Ben Koks (WGK) op de jaarlijkse Vogelbalans is op 3 december te lezen in het Dagblad van het Noorden.

Klik om het artikel uit het Dagblad van het Noorden als pdf te lezen.
Geen rapporten poepen, maar doen. Artikel in Dagblad van het Noorden, 3 december 2013. Klik voor een pdf.
Eerste satellietkieken naar tweede winterplek
Nieuwe update satellietkieken.
De eerste van deze zeven grauwe kiekendieven zijn vertrokken om naar hun tweede wintergebied te vliegen. Hanna-Luise heeft al meer dan 1000 km afgelegd en Astrid maakt aanstalten om naar het noordoosten van Ghana te vertrekken.

Klik voor meer informatie over de satellietkieken.
Route van Hanna Luise.
Minder Graspiepers 2013
Minder Graspiepers in 2013.
De Graspieper beleefde in verschillende delen van het Noord-Nederlandse agrarisch cultuurlandschap een moeilijk jaar. Vrijwilligers van de Stichting Werkgroep Grauwe Kiekendief noteerden tijdens tellingen op honderden telpunten in Noord-Nederland en Flevoland flink lagere aantallen dan in de jaren ervoor.

Voor meer informatie lees ons bericht op Natuurbericht.nl
Graspieper. © Henk Jan Ottens. Klik voor een vergroting.
Vogel het uit! wint de Academische Jaarprijs 2013.
Onze collega Almut Schlaich heeft samen met het team van de Universiteit van Amsterdam (UvA) de Academische Jaarprijs 2013 gewonnen!

Met de gewonnen geldprijs kan de app Vogel het uit! ontwikkeld worden. Het grote publiek kan dan helpen met het verzamelen van informatie over vogels met een GPS-logger. Een praktische manier om een steentje te bijdragen aan wetenschappelijk onderzoek.

Wij kijken erg uit naar de lancering van deze app.

Het team van VOGEL HET UIT. © Martijn Mulder.
Publieksprijs Academisch Jaar 2013 stem op Vogel het uit!
Zoals jullie deze zomer misschien al gehoord of gelezen hebben is onze collega Almut Schlaich samen met een team van de Universiteit van Amsterdam (UvA) genomineerd voor de Academische Jaarprijs 2013, met het idee voor een mobiele app: Vogel het uit!.

Vogel het uit! houdt in dat mensen in het veld met behulp van een app kunnen helpen bij het verzamelen van informatie over vogels met een GPS-logger. Het plan sprak de jury zo aan dat het UvA-team op 23 oktober 2013 naar de finale mag! Op die dag besluit de jury welke van de drie overgebleven teams het beste plan heeft, en daarmee 100 000 euro wint om zijn projectidee daadwerkelijk uit te voeren.

Verder kan één van de teams de publieksprijs winnen. De winnaar mag een vraag over zijn onderzoek indienen voor de Nationale Wetenschapsquiz 2013. Stem op Vogel het uit! dat kan tot woensdag 23 oktober 18:00 uur op: Wetenschap24.

Meer over Vogel het uit! Academische Jaarprijs 2013. Volg ze op: Facebook en Twitter.

Het team van VOGEL HET UIT. © Martijn Mulder.
21 aug. op RTV Drenthe: na 20 jaar weer succesvol paar Drenthe!
Voor het eerst in 20 jaar heeft er weer een paartje Grauwe Kiekendieven succesvol gebroed in Drenthe!
Vanavond om 18:30 uur is er in het programma ROEG van RTV Drenthe een reportage te zien over het ringen van de Drentse jongen. Klik hier om via internet de uitzending te bekijken
Een van de Drentse jongen, augustus 2013. Door Engbert van Es.
Einde webcam, start volgen satellietkieken.
Het KIEKENDIEF KIEK’N is voorbij. De drie jongen zijn nog in de buurt van het nestperceel, en ze redden zich goed. Zo eind augustus zullen ze definitief op trek gaan.

Nu de jonge kieken niet meer van minuut tot minuut zijn te volgen stappen we op onze website over van de weblog over het webcamgebeuren naar berichten over de satellietzenderkieken. Het ‘Duitse’ grauwe kiekvrouwtje Hanna–Luise is de eerste van de zeven vogels met een zender die naar het zuiden is vertrokken. Volg de satellietkieken via onze site.
Het ‘nieuwe’ satellietkiekmannetje Henry, Mechau 19 juli 2013 © René Fonger. Klik voor de volledige foto.
Het oudste webcamkiekenjong vliegt uit.
KIEKENDIEF KIEK’N blijft een uniek gebeuren. Het eerste jong vliegt het nest uit en laat de andere twee jongen verbaasd achter. De andere twee zullen nu snel willen volgen.

Klik om naar de webcam te gaan
Na het wegvliegen van de oudste, blijven de twee jongsten in verbazing achter, 24 juli 2013.
Webcam: KIEKENDIEF KIEK'N!
KIEKENDIEF KIEK’N: een uniek gebeuren! Meekijken in het nest van een Grauwe Kiekendief!
In samenwerking met RTV Noord kunnen we anderen nu mee laten genieten van deze prachtige vogel, een wens die eindelijk in vervulling gaat. Vanaf vrijdag 5 juli is het mogelijk het wel en wee in het nest van loggervogel Morri en zijn vrouwtje te volgen. Morri is een Grauwe kiekendiefman die vorig jaar is gevangen en een GPS-logger heeft gekregen.

Via de website van RTV Noord en op DagTV zijn de beelden beschikbaar. Daarnaast wordt er op onze site een weblog bijgehouden over de ontwikkelingen rondom het nest, met informatie over de soort en bijzonderheden uit het veld.

Klik om naar de webcam te gaan
Een vrouwtje en mannetje van de Grauwe Kiekendief boven wintertarwe, mei 2013. © Michel Linnemann.
Artikel The American Naturalist: verschil snelheid en duur voor- en najaarstrek.
‘Differences in Speed and Duration of Bird Migration between Spring and Autumn’
Cecilia Nilsson, Raymond H. G. Klaassen en Thomas Alerstam.

Net als andere vogels concurreren trekvogels om goede territoria en partners. Eerder aankomen in het broedgebied, voor je concurrenten, zou dus voordelig kunnen zijn. Hierom zouden trekvogels in het voorjaar haast hebben, meer dan in het najaar wanneer ze op weg zijn naar hun overwinteringsgebied, waar eerder aankomen nauwelijks voordeel lijkt te bieden. Maar verloopt de voorjaarstrek dan ook sneller dan de najaarstrek?

Om deze vraag te beantwoorden hebben we samen met collega’s van de Universiteit van Lund (Zweden) een overzicht gemaakt van studies waarin trekvogels gevolgd werden met allerlei zenders en dataloggers. Het bleek dat in de grote meerderheid van de gevallen de reis in het voorjaar veel sneller verliep dan in het najaar. Het grootste verschil zat ’m in de tijd die trekvogels onderweg stoppen om bij te tanken; de vogels stopten in het voorjaar minder vaak en minder lang. Maar zelfs de eigen vliegsnelheid van de vogels lag in de meeste gevallen hoger in het voorjaar, de vogels lijken dan letterlijk haast te hebben.

Een uitzondering bleken de roofvogels te zijn, die trokken in het voorjaar net zo snel als in het najaar. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat roofvogels tijdens de trek veelal gebruik maken van thermiek. Op deze manier reizen ze als het ware bijna gratis, maar hebben ze weinig controle over hoe snel het gaat. Waarschijnlijk wordt bij roofvogels de reissnelheid voornamelijk bepaald door de weersomstandigheden. Dit maakt de trek van roofvogels als de Grauwe Kiekendief extra interessant; gelukkig stellen de uva-bits GPS logger resultaten ons in staat hun reizen in groot detail te bestuderen.

Voor een preview en een uittreksel kun je terecht op The American Naturalist. Wil je het volledige artikel lezen? Deze is op te vragen bij Raymond Klaassen.
logo American Society of Naturalist

Grauwe klauwier met geolocator. © Roine Strandberg.

Franz, grauwe kiekendiefman met satellietzender. © Theo van Kooten.
Nieuwsbrief jaargang 7 nummer 2
Lees onze tweede WGK-Nieuwsbrief van 2013, inmiddels jaargang 7 - nummer 2.

Klik hier om naar onze nieuwsbriefpagina te gaan.
klik om naar onze nieuwsbriefpagina te gaan
Eerste satellietkiekdame arriveert in haar broedgebied.
Hanna-Luise heeft als eerste satellietkiekdame in 2013 haar broedgebied in het oosten van Duitsland bereikt! De Deense Mathilde vloog op 5 mei over België en boven Nederland, op weg naar Denemarken.

Klik hier voor een laatste update over alle vijf de satellietkiekdames.
Hanna-Luise is thuis! Klik voor een vergroting.
Ringetje Belgische Gele Kwik in Duitse braakbal Grauwe Kiek
Op 20 oktober 2012 de eerste dag van het jaarlijkse WGK braakballen pluizen trof één van de pluisters een ringetje aan. Het ringetje zat in een braakbal van een Grauwe Kiekendief, gevonden bij een nest in Rheiderland (DE). Deze vondst is gelijk gemeld via GRIEL.
Afgelopen weekend (27 april 2013) ontvingen wij het bericht dat dit ringetje afkomstig is van een Gele Kwikstaart.
Deze Gele Kwikstaart werd als jong geringd op 31 augustus 2010, in de omgeving van Celles Hainaut (BE). In 2012 eindigde dit vogeltje in de maag van een Grauwe Kiekendief, op ongeveer 375 kilometer van de ringplaats!
Het jaarlijkse braakballenpluizen. Haren, oktober 2012
Eerste satellietkiekdames vliegen Europa binnen
De eerste twee satellietkiekdames zijn Europa binnen gevlogen! Deense Mathilde via Gibraltar en Hanna-Luise via Sicilië.

Klik op de afbeelding voor meer informatie en een laatste update.
Klik voor meer informatie en een laatste update van de satellietkieken.
Eerste Grauwe kiekendief van 2013 gezien
De eerste melding van een Grauwe kiekendief in Nederland dit jaar kwam uit Noord-Holland. Het mannetje werd op 10 april 2013 waargenomen ten noorden van Volendam.

De trek van grauwe kiekendieven naar Europa is in volle gang, zie de laatste update van de satellietkieken. Tijd om goed om je heen te kijken en alle waarnemingen door te geven.

∗Let op: het kan zijn dat jouw waarneming niet altijd terug te zien is in de lijsten van waarnemingen.nl, dit klopt. In samenwerking met waarneming.nl worden alle waarnemingen in bepaalde gebieden van blauwe en grauwe kiekendieven gedurende het broedseizoen automatisch onder embargo (verborgen) geplaatst. Dit ter bescherming van de soort. Als werkgroep hebben wij wel zicht op deze waarnemingen. Blijf dus vooral alle kiekendieven en ook andere waarnemingen doorgeven!
Een mannetje Grauwe kiekendief. 2011. © André Eijkenaar. Klik voor een vergroting.
Satellietkieken zijn in Noord-Afrika gearriveerd
Terwijl de eerste grauwe kiekendieven (mannetjes) in Nederland worden gemeld zijn alle vijf de satellietkiekdames in Noord-Afrika gearriveerd.

Klik voor meer informatie en een laatste update.
Klik voor meer informatie en een laatste update van de satellietkieken.
Wetenschappelijk artikel door Marije Kuiper over veldleeuweriken
‘Field margins as foraging habitat for skylarks (Alauda arvensis) in the breeding season’.
Dit is de titel van een wetenschappelijk artikel geschreven door Marije Kuiper (promovenda WUR, AIO onderzoeker WGK). Het artikel verschijnt op 15 april in Agriculture, Ecosystems & Environment.

Het onderzoek is mede mogelijk gemaakt door subsidies van provincie Groningen en het Prins Bernhard Cultuurfonds.
Voor een uittreksel kun je terecht op ScienceDirect.

Wil je het volledige artikel lezen? Deze is op te vragen bij Marije Kuiper.
Een Veldleeuwerik met voedsel. Juli 2012. © Hans Hut. (klik voor vergroting)
Alle satellietkieken zijn in beweging!
De overige satellietkiekdames zijn nu ook in beweging gekomen! Hanna-Luise is inmiddels in Marokko gearriveerd.

Klik op de afbeelding voor meer informatie en een laatste update.
Klik voor meer informatie en een laatste update van de satellietkieken.
Satellietkiek Hanna Louise is onderweg!
Van de vijf overgebleven grauwe kiekendieven met een satellietzender is Hanna-Luise de eerste die begonnen is aan haar reis naar het noorden!

Hanna-Luise is een Grauwe kiekendief die in 2010 ten oosten van Berlijn in haar broedgebied een satellietzender heeft gekregen.

Kijk voor meer informatie en een laatste update op Volg: Satellietkieken
In 2010 krijgt Hanna-Luise ten oosten van Berlijn een satellietzender omgebonden. Klik voor een vergroting.
Rob Bijlsma ontvangt de Edgar Donckerprijs 2013.
Rob Bijlsma heeft op 19 maart de Edgar Donckersprijs 2013 voor Natuurbehoud in ontvangst genomen. Zeer verdiend! Namens de Werkgroep Grauwe Kiekendief feliciteren we Rob Bijlsma dan ook van harte!

Tekst uit de nominatie van het Edgar Doncker Fonds:
'Met zijn onderzoek (voornamelijk uitgevoerd op eigen initiatief en kosten!) en een groot aantal publicaties heeft veldbioloog en roofvogelman Rob Bijlsma de afgelopen decennia substantieel bijgedragen aan de kennis en de bescherming van met name roofvogels. Bijlsma heeft niet alleen een aantal gezaghebbende, wetenschappelijke publicaties op zijn naam staan, geschreven voor een klein internationaal publiek, maar wist daarnaast ook een breed publiek te bereiken. Zo is zijn in 2012 bij uitgeverij Atlas-Contact verschenen boek Mijn roofvogels inmiddels toe aan de achtste druk. Bijlsma is een bron van inspiratie voor een hele nieuwe generatie vogelaars, natuurbeschermers en ornithologen.'
Rob Bijlsma op de landelijke WRN-dag 2013. © Oike Vlaanderen.
Eerste grauwe kiekendieven arriveren in Zuid Europa
Oud bestuurslid Leen Smit heeft op 18 maart vanuit Tarifa (Spanje) laten weten dat hij een Grauwe kiekendief zag overvliegen.

De trek van grauwe kiekendieven naar Europa komt op gang. Hoe staat het met de satellietkieken? Waar zitten die in deze tijd van het winterseizoen?

Ga voor meer informatie naar: Volg: Satellietkieken
14 maart 2013 laatste update van de satellietkieken in kaart. © Google Earth en Werkgroep Grauwe Kiekendief. Klik voor een vergroting.
WGK nieuwsbrief jaargang 7 nummer 1
Lees onze eerste WGK-Nieuwsbrief van 2013, inmiddels jaargang 7 - nummer 1.

Klik hier om naar onze nieuwsbriefpagina te gaan.
klik om naar onze nieuwsbriefpagina te gaan
Radio Noord: interview met Almut Schlaich
Almut Schlaich is op dinsdag 5 maart 2013 door Radio Noord geïnterviewd.

Ze legt uit wat het belang van loggervogel Edwin is in het onderzoek naar het beter kunnen beschermen van grauwe kiekendieven. En waarom is het belangrijk dat er ook onderzoek in Afrika gedaan wordt?

Klik om het interview te beluisteren.
Chris Trierweiler bindt Edwin in 2009 een logger om. © Jan Altena, 28 juli 2009. Klik voor een vergroting.
VARA radio: Boerennatuur moet anders & Loggervogel Edwin.
"Zet het geld voor natuurbeheer in agrarisch gebied in in die gebieden waar het kansrijk is." aldus Ben Koks in de reportage van Vroege Vogels zondagmorgen 3 maart 2013.
En: "Als het voor de natuur niets oplevert, kun je er beter mee stoppen."

In de reportage ook de ervaringen van akkerbouwer Peter Harry Mulder, die sinds hij akkerranden heeft weer velduilen op zijn land ziet.
Tevens een telefoontje met Almut in Senegal, over het verloop van haar zoektocht naar loggervogel Edwin.

Klik om de reportage te beluisteren.
Henny Radstaak interviewt Peter Harry Mulder. © Ben Koks
'In vogelvlucht naar Senegal' Dagblad van het Noorden
Het Dagblad van het Noorden doet uitgebreid verslag van de geslaagde expeditie van Almut Schlaich naar Senegal, Promovenda aan de RuG en onze collgea bij de Werkgroep Grauwe Kiekendief.

Lees het artikel "In vogelvlucht naar Senegal"

Loggervogel Edwin in het voorjaar van 2012. © Andre Eijkenaar, mei 2012 Blijham. Klik voor een vergroting.
Loggervogel Edwin verzamelt veel data in Senegal
Almut heeft ons op dinsdag 26 februari laten weten dat van de logger van grauwe kiekendief "Edwin" alle data van de afgelopen dagen zijn gedownload.

Ze heeft met tijdelijke instellingen van de logger een paar dagen 1 datapunt per 40 seconden kunnen verzamelen!!

Let op:
Almut is zondag 3 maart 2013 te beluisteren bij VARA radio Vroege Vogels.
Vier grauwe kiekendieven bij een waterhole in Senegal. © Ben Koks,januari 2009.Klik voor een vergroting.
Alle data loggervogel Edwin in Senegal gedownload!
Laatste nieuws: het is gelukt om de logger van Edwin volledig uit te lezen.

Almut en haar team hadden woensdag 20 februari hun kamp opgeslagen nabij de kiekendievenslaapplaats. Overdag 40 graden in de schaduw, en 's avonds weer posten bij de 'roost' van loggervogel Edwin. Op vrijdag 22 februari, terwijl Edwin in een boom zat, is alle informatie van de logger gedownload. Track ziet er mooi uit!

Een alerte Edwin. © André Eijkenaar, juni 2011. Klik voor een vergroting.
Tel mee: Meetnet Agrarische Soorten
De Werkgroep Grauwe Kiekendief is al sinds 2006 actief met het inventariseren van broedvogels in akkergebieden. Wij willen zicht krijgen en houden op de aantalsontwikkeling van onze kwetsbare akkervogels, om zodoende vat te krijgen op natuurbeheer in agrarisch gebied. Sinds een aantal jaren tellen vele vrijwilligers in Drenthe, Flevoland, Friesland en Groningen in het broedseizoen een aantal punten volgens de landelijke methode MAS (Meetnet Agrarische Soorten).

MAS in het kort:
1.vier rondes tellen in de periode van april tot half juli, binnen tijdvakken zelf in te delen.
2.tien minuten tellen vanaf een vast punt binnen een straal van 300 meter.
3.tellen kan vanaf zonsopgang tot vijf uur daarna.
4.met zes codes de status van de aanwezige vogels aangeven
5.via de website van Sovon kaarten uitprinten en telgegevens invoeren.

Wil je meer informatie?
Lees dan handleiding MAS en achtergronddocument.

Er zijn nog genoeg punten te tellen. Voor wie graag actief is in het buitengebied dit is een mooie manier om je omgeving te leren kennen en met andere ogen te bekijken.

Op woensdag 27 februari staat een MAS-bijeenkomst in Muntendam (GR) gepland. Voor het programma en locaties kijk in onze agenda.

Voor vragen en/of opgave voor deelname aan de bijeenkomst kan je terecht bij:

Popko Wiersma, mobielnummer 06 50 50 66 84 of popko.wiersma@grauwekiekendief.nl
Madeleine Postma, mobielnummer 06 29 26 99 78 of madeleine.postma@grauwekiekendief.nl
Veldleeuwerik. (klik voor vergroting)
Gele kwikstaart © Mark Zekhuis.(klik voor vergroting)
Scholeksters © Piet Munsterman.(klik voor vergroting)
Almut ziet loggervogel Edwin in Senegal!
Laatste nieuws: het is gelukt om de logger van Edwin volledig uit te lezen.

Almut en haar team hadden woensdag 20 februari hun kamp opgeslagen nabij de kiekendievenslaapplaats. Overdag 40 graden in de schaduw, en 's avonds weer posten bij de 'roost' van loggervogel Edwin. Op vrijdag 22 februari, terwijl Edwin in een boom zat, is alle informatie van de logger gedownload. Track ziet er mooi uit!

Een alerte Edwin. © André Eijkenaar, juni 2011. Klik voor een vergroting.
Netherlands Annual Ecology Meeting 2013
Op 5 en 6 februari 2013 vindt de zesde Netherlands Annual Ecology Meeting plaats. Deze groots opgezette meeting wordt georganiseerd door de NERN, de NecoV en de NWO.
Promovenda Marije Kuiper is op 6 februari in de Asia Hall voorzitster bij het middagprogramma met het thema 'Biodiversity and conservation in a spatial context'. Collega Almut Schlaich geeft bij dat thema een presentatie met als onderwerp: An experiment to test a novel economic agri-environment scheme.
Datum: dinsdag 5 februari en woensdag 6 februari 2013
Tijd: zie programma
Plaats: Lunteren
Logo's NERN, NecoV en NWO
Verslag broedgeval Grauwe Kiekendief in Haspengouw 2012.
In april 2012 worden in de streek Droog Haspengouw (Belgisch Limburg) twee grauwe kiekendieven met wingtags waargenomen, een mannetje en een vrouwtje beide uit Duitsland afkomstig. Het gebied bevalt ze. Ze blijven om zelfs tot broeden over te gaan. En met succes! Een uitgebreid verslag van deze bijzondere gebeurtenis in Vlaanderen kunt u hier lezen. Geschreven door Rémar Erens van de Werkgroep Grauwe Gors. In het voorjaar en in de zomer van 2012 heeft Rémar aan het habitatonderzoek in Oost-Groningen meegewerkt.
Het 3e kalenderjaar mannetje grauwe kiekendief met wingtags boven het broedgebied ten zuiden van Tongeren. © Rémar Erens.(klik voor vergroting)
Nieuwjaar 2013
Bestuur en medewerkers van de Stichting Werkgroep Grauwe Kiekendief wensen jullie allen een inspirerend 2013!

En: Hartelijk bedankt voor jullie hulp bij en belangstelling voor ons onderzoeks- en beschermingswerk in 2012. We gaan er weer een mooi kieken- en akkervogeljaar van maken met extra aandacht voor Patrijs (jaarsoort 2013 SOVON) en Geelgors (jaarsoort 2013 Avifauna Groningen).

Lees voor terug- en vooruitblik de laatste WGK-nieuwsbrief.

Volg ook in 2013 onze satellietkieken en blijf ons volgen op Twitter en Facebook!
Experiment Vogelakkers Vriescheloo, foto Hans Hut   (klik voor vergroting)