NIEUWSARCHIEF 2015
Ga voor nieuwsarchief actueel, 2016, 2015, 2014, 2013, 2012, 2011, 2010, 2009, 2008, 2007, 2006, 2005, 2004, 2003

Raymond Klaassen ontvangt de Herman Klomp prijs
Raymond Klaassen heeft de Herman Klomp prijs ontvangen! Dit gebeurde op de Landelijke Dag van Sovon in Ede.

De Herman Klomp prijs wordt eens per drie jaar uitgereikt door de Nederlandse Ornithologen Unie (NOU), Sovon Vogelonderzoek en Vogelbescherming Nederland. De prijs is bedoeld voor een vogelonderzoeker die zowel wetenschappelijk als privé een grote bijdrage levert en heeft geleverd aan de Nederlandse ornithologie. Dit jaar is de Herman Klomp prijs voor de tiende keer uitgereikt. Enkele namen, en niet de minsten, die Raymond voor gingen: Rob Bijlsma, Ben Koks, Theunis Piersma, Jan van der Winden en Leo Zwarts.

Uit het juryrapport: ‘hij is een belangrijk stimulator voor amateuronderzoekers en hij heeft daarnaast een indrukwekkende staat van dienst in zowel puur wetenschappelijk onderzoek aan vogeltrek, als onderzoek naar hoe vogels door goed ecologisch onderzoek beter beschermd kunnen worden’.

Klik hier voor het juryrapport.

Raymond met Bruine Kiekendief William, zomer 2012. © WGK. Klik op de afbeelding voor een vergroting. Raymond laat vrouwtje Blauwe Kiekendief Isis los onder het toeziend oog van Ben Koks, zomer 2015. © Silvan Puijman. Klik op de afbeelding voor een vergroting.
Wetenschappelijk artikel over Vogelakkers van Almut Schlaich in IBIS
Zojuist gepubliceerd:
Testing a novel agri-environment scheme based on the ecology of the target species, Montagu’s Harrier Circus pygargus. Schlaich, A.E., Klaassen, R.H.G., Bouten, W, Both, C & Koks, B.J. 2015. IBIS 157: 713-721. DOI: 10.1111/ibi.12299
(http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/ibi.12299/abstract)

Dit wetenschappelijk artikel van onze collega Almut Schlaich gaat over ‘Vogelakkers’ als foerageerhabitat voor Grauwe Kiekendieven en over de aanwezigheid en de bereikbaarheid van prooien. Het artikel is gepubliceerd in het internationaal gerenommeerde vakblad IBIS, van de British Ornithologists’ Union (BOU).

Een samenvatting is in een Blog van Almut Schlaich te lezen op de website van de British Ornithologists’ Union.

Het artikel is in PDF op te vragen bij Almut Schlaich

Maaien van een Vogelakker bij Haansplassen (Groningen). © WGK. Klik voor een vergroting van de afbeelding. Op het kaartje is aan de hand van data verzameld met een GPS‐logger op een Grauwe Kiekendief te zien hoe een pas gemaaide Vogelakker wordt gebruikt op zoek naar voedsel. Klik voor een vergroting van de afbeelding.
Ben Koks op plaats 44 in Duurzaam 100
Ben Koks op plaats 44 in Duurzame 100 van dagblad Trouw!

Ben Koks, de oprichter van Werkgroep Grauwe Kiekendief, is nieuw binnengekomen in de Duurzame 100 van dagblad Trouw, en gelijk doorgestoten naar plaats 44. Weinigen zullen dan ook kunnen zeggen dat ze het redden van een vogelsoort op hun naam hebben staan, en tevens een geheel nieuwe vorm van natuurbeheer hebben ontwikkeld. Daarnaast was hij de eerste in Nederland die de Grauwe Kiekendieven achterna reisde om te kijken hoe het ze in hun wintergebieden in Afrika vergaat. Trouw schrijft: ‘Koks is een onafhankelijke denker die gesteund door wetenschappelijk onderzoek met praktische oplossingen komt voor Nederland, maar toch vooral een internationale benadering prefereert.’ Lees meer op de website van Trouw.

Ben Koks in Duurzaam top 100 van dagblad Trouw.
WGK evaluatierapport akkervogelbeheer in provincie Groningen
Op dinsdag 11 maart 2014 is het evaluatierapport ‘Analyse effectiviteit van het akkervogelbeheer in provincie Groningen.’ dat in opdracht van provincie Groningen door de Werkgroep is geschreven overhandigd aan gedeputeerde Staghouwer. Tegelijkertijd werd ook het advies aan provincie Groningen voor akkervogelbeheer na 2016 gepresenteerd.

De analyses in het (lijvige) evaluatierapport zijn op verschillende schaalniveaus uitgewerkt, die lopen uiteen van verspreiding van broedvogelsoorten in de provincie tot gedetailleerde studies naar broed- en foerageergedrag van individuele vogels.

Veldwerk vormt de basis van dit rapport. Het op grote schaal verzamelen van de in het rapport gebruikte gegevens was dan ook alleen maar mogelijk door onze toegewijde vrijwilligers, studenten en dankzij de medewerking van vele agrariërs en Groenvoederdrogerij BV Oldambt.

Voor wie het rapport wil lezen, klik hier voor een pdf-versie. Let op: het is een groot bestand (circa 20 MB), het downloaden neemt dan ook enkele minuten in beslag.

Evaluatierapport ‘Analyse effectiviteit van het akkervogelbeheer in provincie Groningen.’.
Proefschrift Marije Kuiper: The value of field margins for farmland birds
Als werkgroep presenteren we trots het proefschrift van Marije Kuiper :
The value of field margins for farmland birds’.

Marije heeft hiervoor baanbrekend onderzoek verricht naar de effectiviteit van faunaranden. Haar onderzoek is gebaseerd op een vele uren veldwerk in Oost-Groningen, waarin zij nauwgezet heeft gevolgd hoe broedende Veldleeuweriken de faunaranden gebruiken. Daarnaast zijn MAS–tellingen (vogeldichtheden) in een statistische analyse gekoppeld aan voorkomende gewassen en landschapselementen. Een uitkomst: gewassen hebben grotere invloed op het al dan niet voorkomen van soorten, dan faunaranden. Op 9 januari 2015 promoveert zij aan Wageningen UR.

Het proefschrift is hier als pdf te downloaden.

Marije Kuiper inventariseert insecten in Oost–Groningen voor haar onderzoek. Drieborg, juli 2012. © Henk Jan Ottens. Voorkant proefschrift van Marije Kuiper.
Kijk de Kiekendief vanaf nu op website Vroege Vogels
Gelukt! ‘KIJK DE KIEKENDIEF’.

Het is gelukt! De livestream met webcambeelden is stabiel genoeg om door iedereen bekeken te kunnen worden. Vanaf nu kun je genieten de beelden op de website van VARA Vroege Vogels.

Webcambeeld: vrouwtje in de weer met nestmateriaal.
Stand van zaken webcam Kijk de Kiekendief
Stand van zaken ‘KIJK DE KIEKENDIEF’.

Afgelopen week heeft in het teken gestaan van het verzorgen van een stabiele live‐stream van de webcambeelden. Op zaterdag 20 juni heeft Omroep Flevoland aangegeven te stoppen als doorgever van de beelden omdat het tot dan toe nog niet lukte om een stabiele live‐stream te krijgen. De beelden vanuit het nest zijn te mooi om niet te delen, daarom wordt er nog steeds hard gewerkt aan het verkrijgen van een stabiele live‐stream. Zodra dit is gelukt zullen de beelden via andere websites te volgen zijn. Hoe, wat en waar maken wij bekend op het moment dat alles goed loopt.
Tot die tijd kun je genieten van eerdere beelden op You Tube bij Fleur3979 en op de website van Omroep Flevoland.

Webcambeeld: vrouwtje in de weer met nestmateriaal.
Webcam: Kijk de Kiekendief
‘KIJK DE KIEKENDIEF’ gunt je een kijkje in het nest van een Grauwe Kiekendief.

De Grauwe Kiekendief is nu te volgen via een webcam op zijn nest in de Flevopolder. Het vrouwtje broedt momenteel op vier eieren in een akker met wintertarwe. Totdat de jongen uitvliegen kun je meekijken in het nest van deze zeldzame roofvogel. Flevoland is na Groningen de belangrijkste provincie voor de Grauwe Kiekendief. De beelden worden uitgezonden op de websites van Omroep Flevoland en provincie Flevoland.

In het nieuwsbulletin van Omroep Flevoland zal dagelijks aandacht worden besteed aan de gebeurtenissen in het nest. Om de speciale momenten uit het nest te kunnen laten zien, kan Omroep Flevoland jullie tips goed gebruiken. Zie je iets moois, opvallends of nieuws gebeuren in het nest? Stuur dan een mailtje naar Omroep Flevoland met daarin: wat er te zien was en de tijd waarop dat gebeurde. Iets bijzonders is bijvoorbeeld het uitkomen van een ei, een prooi die gevoerd wordt, het vrouwtje roepend of slepend met nestmateriaal, enzovoort. Ook zal iedere vrijdagmorgen bij Omroep Flevoland op de radio vragen van volgers van de webcam worden beantwoord.

De webcam wordt mede mogelijk gemaakt door provincie Flevoland en Omroep Flevoland. De techniek wordt verzorgd door The Fieldwork Company.

Wij wensen iedereen veel kijkplezier!

Webcambeeld uit 2014 waar het vrouwtje Grauwe Kiekendief een van haar jongen voert. Klik voor een vergroting. Logo’s Provincie Flevoland, Werkgroep Grauwe Kiekendief en Omroep Flevoland.
Waddenfonds steunt bescherming blauwe kiekendief en velduil
Waddenfonds steunt bescherming blauwe kiekendief en velduil

Het Waddenfonds heeft eind april besloten om het project ‘Wadvogels van allure: blauwe kiekendief en velduil’ financieel te steunen. Het project beoogt om op korte termijn jaarrond voedsel te bieden aan blauwe kiekendief en velduil. De blauwe kiekendief is momenteel de meest bedreigde broedvogel van Nederland, met slechts maximaal 12 tot 15 broedpaartjes in ons land. Net als van de velduil zijn de meeste broedparen te vinden in het waddengebied.

Als Werkgroep zijn we heel blij dat we samen met Vogelbescherming Nederland en andere partijen gerichte maatregelen voor deze soorten kunnen gaan uitvoeren. De kern van het project bestaat uit de aanleg van 150 hectare Vogelakkers. Naast de Vogelakkers die voorzien in meer voedsel, zetten we ons de komende periode ook in voor een veiliger en geschikter broedhabitat.

Binnen het project wordt geïnvesteerd in wetenschappelijke kennis. Dit om de ecologie van deze soorten optimaal te doorgronden en daarmee de juiste keuzes voor bescherming te maken. Een al lopende intensieve samenwerking van Werkgroep Grauwe Kiekendief met Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en de Universiteit van Amsterdam (UvA) zal het mogelijk maken processen op landschapsschaal in beeld te krijgen.

Belangrijk in het succesvol uitvoeren van het project is de betrokkenheid en inzet van agrarische natuurvereniging ‘De Lieuw’, It Fryske Gea, Groenvoederdrogerij BV Oldambt, Het Groninger Landschap, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en tal van boeren.

Naast de financiële steun van het Waddenfonds steunen ook de drie noordelijke provincies, het Prins Bernhard Cultuurfonds, het Bettie Wiegman Fonds, de leden van Vogelbescherming Nederland en donateurs en vrijwilligers van Werkgroep Grauwe Kiekendief het project.

Lees het Natuurbericht dat hierover verschenen is.

Vrouwtje Blauwe Kiekendief op Ameland, 2005. © Johan Krol. Velduil op Ameland. © Johan Krol.
Oproep: kijk uit naar kiekendieven met 'rugzakjes' en merktekens
Oproep: kijk uit naar kiekendieven met ‘rugzakjes’ en merktekens

We willen iedereen die het veld in gaat, nadrukkelijk verzoeken om extra alert te zijn op grauwe kiekendieven met UvA-BiTS GPS‐loggers (‘rugzakjes’ met en zonder antennes), vleugelmerken (wingtags) en, waar mogelijk, kleurringen. Wanneer we tijdig op de hoogte worden gesteld, dan komen we graag kijken. In het geval van GPS‐loggers moeten we ons antennesysteem meenemen om de logger uit te kunnen lezen.

Het is ook belangrijk om goed naar bruine kiekendieven te kijken. Wij zijn nog op zoek naar een mannetje met een logger, en onze Vlaamse collega’s hebben een uitgebreid wingtagprogramma. Elke individueel herkenbare vogel levert een bijdrage aan kennis die weer ingezet zal worden voor bescherming van de soort.
Schroom dus niet een mail te sturen of nog beter: bel ons even! Ben Koks: 06‐50579997 of Madeleine Postma 06‐29269978.

Lees het meer hierover, onder andere over het mannetje grauwe kiekendief die in het voorjaar van 2012 in Oost‐Groningen een GPS‐logger kreeg, maar die vervolgens van ons antennesysteem verdween. En in 2015 terug werd gevonden, levend en wel in Duitsland! Natuurbericht dat hierover verschenen is.

Mannetje grauwe kiekendief Edwin met een GPS‐logger, 2010. © André Eijkenaar. Klik voor een vergroting. Vrouwtje grauwe kiekendief met vleugelmerken (wingtags), 2014. © Rein Hofman. Klik voor een vergroting. Verassende eerste informatie van het grauwe kiekendief mannetje Ronny met GPS‐logger. © WGK. Klik voor een vergroting.
Eerste satellietzenderkiek is terug in zijn broedgebied
De eerste satellietzenderkiek is ‘thuis’!

Van de acht overgebleven satellietkieken is de Britse Mark als eerste terug in zijn broedgebied van 2014. De andere vogels volgen nu ook snel. Ludmilla is het eerste vrouwtje van de satellietkieken die de Middellandse zee is overgestoken. Klik hier voor de nieuwe update van alle acht vogels.

Update van de tracks op 26 april 2015. Klik voor een vergroting.
Eerste Grauwe Kiekendieven van 2015 in Nederland
De eerste Grauwe Kiekendieven vliegen Nederland binnen!

Geef al jullie waarnemingen weer door op waarneming.nl. Let op: veel doorgegeven waarnemingen zullen niet voor iedereen zichtbaar zijn. Dat is omdat voor bepaalde gebieden een automatisch embargo ingesteld is op Grauwe en Blauwe Kiekendieven. Als werkgroep hebben wij wel toegang tot de verborgen gegevens.

Heb je een Grauwe Kiekendief met gekleurde vleugelmerken (wingtags) gezien? Meld deze dan via onze website. Je ontvangt dan zo spoedig mogelijk meer informatie over de door jou waargenomen Grauwe Kiekendief.

Vrouwtje Grauwe Kiekendief. Oost–Groningen, april 2014. © Sjoerd Sipma. Klik voor een vergroting. Mannetje Grauwe Kiekendief. Oost–Groningen, april 2014. © Sjoerd Sipma. Klik voor een vergroting.
Tweede Senegalreis 2015 afgerond
Op vrijdag 3 april 2015 rondt Almut Schlaich het winteronderzoek in Senegal af. De meeste Grauwe Kiekendieven zijn vertrokken, op een paar late of ‘overblijvers’ na. Waar in februari op een slaapplaats nog 4.000 Grauwe Kiekendieven werden geteld, waren dat er afgelopen week nog maar elf. Ook de Grauwe Kiekendieven met GPS–logger (Edwin en Blacky) zijn door het onderzoeksteam niet meer aangetroffen.

Het aantal sprinkhanen in de telgebieden was vergeleken met vorig jaar al laag. In de maand maart was er bijna niets meer te vinden. De droogte en overbegrazing maakt het landschap kaal en stoffig. De eerste regen wordt pas in juli verwacht!

We zijn erg blij dat we onze waardevolle Senegalese samenwerkingspartner Albert Dély Faye deze keer hebben kunnen verrassen met een verrekijker.

De beide expedities van dit jaar hebben weer veel gegevens opgeleverd, gegevens die Almut weer verder helpen in haar onderzoek.

Nu is het wachten op de terugkeer van de eerste Grauwe Kiekendieven in Nederland.

Senegal in maart: droogte en vee. De eerste regen wordt pas in juli verwacht. Maart 2015, © WGK. Klik voor een vergroting. Samenwerkingpartner Albert heeft zojuist een verrekijker en vogelgids gekregen. Maart 2015, © Vincent Blanc. Klik voor een vergroting.
Vacature gesloten
Vacature onderzoeksmedewerk(st)er akkervogels per 30 maart 2015 gesloten.

Onze zoektocht naar een enthousiaste, sociaal vaardige onderzoek(st)er met een duidelijke belangstelling voor boerenlandvogels heeft in korte tijd meerdere geschikte en interessante kandidaten opgeleverd. Deze week verwachten we een nieuwe collega in ons team te verwelkomen.

Logo WGK.
WGK vacature onderzoeksmedewerk(st)er akkervogels
Vacature onderzoeksmedewerk(st)er akkervogels

Wij zoeken een enthousiaste, sociaal vaardige onderzoek(st)er met een duidelijke belangstelling voor boerenlandvogels, die ons team wil versterken. De taken zijn monitoring van akkervogels, onderzoek naar de ecologie van veldleeuweriken, en het verder ontwikkelen van effectieve maatregelen ten behoeve van akkervogels.

Voor deze functie zijn een goede kennis van de Nederlandse avifauna, ervaring met databasebeheer, analysevaardigheden, goede schriftelijke vaardigheden en bezit van rijbewijs B vereist. Het bezit van een eigen auto strekt tot aanbeveling.

Salariëring in nader overleg te bepalen, afhankelijk van ervaring en leeftijd.

Stuur jouw sollicitatiebrief met motivering en CV naar info@grauwekiekendief.nl

Klik voor een pdf van deze vacature.
Logo WGK. Veldleeuwerik. © Hans Hut.
Tweede Senegalreis standplaats 1
Onze collega Almut Schlaich is weer in Senegal, voor het tweede veldonderzoek van 2015. Samen met Christiaan Both (RuG), Jean–Francois Blanc en Vincent Blanc zal het sprinkhanen aanbod in deze tijd van het jaar weer onderzocht worden. Maar ook het aantal kiekendieven op de eerder dit jaar bezochte slaapplaatsen worden geteld.

Een van de eerste berichten is dat GPS–loggervogel Edwin niet meer in zijn wintergebied van januari/februari is. Of ze hem nog ergens anders gaan aantreffen is afwachten.

Vandaag 17 maart is het expeditieteam in het gebied waar op 25 februari 2015 een lid van de Tayside Raptor Group uit Schotland een Grauwe Kiekendiefvrouw met GPS–logger fotografeerde. Het gaat hier waarschijnlijk om een vrouwtje dat in 2013 in Senegal van een logger is voorzien en waarvan in 2014 de verzamelde gegevens in Senegal uitgelezen konden worden. Daaruit bleek dat zij het broedseizoen in Frankrijk had doorgebracht. We wachten op nieuwe berichten uit Senegal, om te horen of dit vrouwtje er misschien nog wel is.

Wordt vervolgd.

Foto 1: het expeditieteam met links Jean–Francois en Vincent Blanc en op rechts Christiaan Both en Almut Schlaich. Foto 2: Eerste slaapplaatstelling. Foto 3: Het Grauwe Kiekendiefvrouwtje dat op 25 februari 2015 in Senegal werd gefotografeerd. © Val Gall. Foto 4: Indruk van het gebied waar het vrouwtje met logger op 25 februari werd gezien. Klik voor een vergroting.
Eerste Grauwe Kiekendieven van 2015 arriveren in Europa
Vanuit Tarifa, het zuidelijkste puntje van Spanje, liet een vrijwilliger ons weten dat hij een mannetje Grauwe Kiekendief zag vliegen. De eerste Grauwe Kiekendieven zijn terug in Europa!

Tarifa, zuidelijkste punt van Spanje. © Leen Smits.
Eerste satellietkiek is aan voorjaarstrek begonnen!
De voorjaarstrek van de satellietkieken is begonnen!

Het Britse mannetje Mark is vertrokken uit zijn wintergebied in Senegal. Het gebied waar Ben en Almut hem op 4 februari nog hebben kunnen fotograferen. Mark is op 7 maart vertrokken en op 9 maart was hij aan het eind van de middag 500 kilometer noorderlijker gevlogen. Hij is nu in Mauretanië. Klik hier voor een kaart met zijn route.

Dus toch de Britse satellietkiek Mark, op het eiland Gaye in de Saloumdelta. Senegal 4 februari 2015. © WGK. Klik voor een vergroting.
Boeren met akkervogels
In het nieuws: Boeren met akkervogels, een nuchtere kijk op natuur en landbouw

Afgelopen weekend werden de lezers van het tijdschrift ‘Vogels’ getrakteerd op een motiverend verhaal over het hoe en waarom akkerbouwer Peter Harry Mulder uit Muntendam, zich op zijn bedrijf inzet voor het behoud van akkervogels. Mooi ook dat Vogelbescherming Nederland (met bijna 150.000 leden, na de RSPB in Engeland verreweg de grootste vogelbeschermingsorganisatie in Europa) erkent dat agrariërs als Peter Harry het gezicht vormen van een handvol boeren met visie, die ver voor de troepen uit lopen.

Zonder praktische denkers en mensen die verantwoordelijkheid nemen voor natuur en landschap in agrarisch gebied, is agrarisch natuurbeheer niets anders dan een opgedroogde oase in een onmetelijke woestijn. Met meer roependen in de cultuurwoestijnen van nu, hebben we echter perspectief om serieus werk te maken van de laatste Patrijzen en Veldleeuweriken, en is er een redelijke kans dat zowel Blauwe als Grauwe Kiekendief voor Nederland behouden blijven.

Peter Harry motiveert ons de laatste jaren enorm met zijn creatieve en zakelijke blik. Voor ons is hij het gezicht van hoopvolle kansen voor soorten waar wij uiteindelijk met zijn allen verantwoordelijk voor zijn.

Lees het portret over Peter Harry Mulder in ‘Vogels’, dat werd geschreven door Monica Wesseling in pdf.

Peter Harry Mulder. © WGK. Artikel over Peter Harry Mulder in het ledenblad Vogels, door Monica Wesseling.
Standplaats Senegal 8: laatste bericht
Na het afscheid van counterpart Albert en zijn familie zijn Almut en Ben naar Dakar vertrokken om vandaag op 12 februari weer terug te keren in Nederland.

Voor nu ter afsluiting van de berichten uit Senegal, omdat het zo’n mooi beest is een filmpje van ‘die ene Velduil onder datzelfde struikje’. Klik op de afbeelding om het filmpje te kunnen bekijken.

Meer berichten over het verloop van het veldwerk in Senegal zijn ook te vinden op de Facebookpagina en Twittersite van de werkgroep.

Ter afscheid nog even op de foto met de familie van counterpart Albert. Senegal, februari 2015. © WGK. Momentopname uit film van Velduil. Senegal, februari 2015. © WGK. Klik voor het filmpje.
Standplaats Senegal 7: laatste week
Naast het verzamelen van braakballen van Grauwe Kiekendieven, nemen Almut en Ben waar mogelijk ook braakballen van de enkele aanwezige Velduilen mee. Mooi detail: de Velduil van de foto uit Standplaats Senegal 4 zat op 8 februari weer onder exact hetzelfde struikje!

De laatste week van het veldonderzoek in Senegal is ingegaan. De GPS-loggers van Edwin en het Spaanse melanistische mannetje die de afgelopen dagen iedere 3 seconden een datapunt hebben aangemaakt, zijn weer volledig uitgelezen en het dataverzamelen is vanaf nu op lagere resolutie ingesteld.

Tijdens de laatste de prooitellingen op de plaatsen waar deze beide vogels jagen, werd nogmaals duidelijk dat er dit jaar weinig sprinkhanen zijn. Interessant wat er straks in al die verzamelde braakballen aan prooien gevonden gaat worden.

Meer berichten over het verloop van het veldwerk in Senegal zijn ook te vinden op de Facebookpagina en Twittersite van de werkgroep.

Braakballen en veren van een Velduil. Senegal, februari 2015. © WGK. Klik voor een vergroting. Edwin staat op het punt een sprinkhaan te vangen. Senegal 8 februari 2015. © WGK. Klik voor een vergroting.
Standplaats Senegal 6: Mark was here
De foto’s van de 23 mannetjes op het eiland Gaye in de Saloumdelta zijn nauwkeurig bekeken en uitvergroot. En .... ja de Britse satellietkiek Mark was er wel degelijk! Zie foto, klik op de foto voor een vergroting.

Meer berichten over het verloop van het veldwerk in Senegal zijn ook te vinden op de Facebookpagina en Twittersite van de werkgroep.

Dus toch de Britse satellietkiek Mark, op het eiland Gaye in de Saloumdelta. Senegal 4 februari 2015. © WGK. Klik voor een vergroting.
Standplaats Senegal 5: Uitstap Edwin en looking for Mark
De GPS-logger van Grauwe Kiekendief Edwin is nadat ze hem de eerste keer binnen het antennesysteem oppikten helemaal uitgelezen. Vervolgens is de logger ingesteld op het frequenter aanmaken van positiepunten. Op 2 februari heeft Almut die gegevens ook weer gedownload. Het blijkt dat Edwin dit jaar overdag grotere afstanden aflegt dan in de voorgaande jaren. Er zit zelfs een uitstap bij van 60 kilometer! Dit lijkt voor nu met het prooiaanbod te maken te hebben. Er worden namelijk tijdens de transecten met prooitellingen minder sprinkhanen gezien dan in de voorgaande jaren.

Dat autorijden in een land als Senegal hele andre koek is dan in ons geasfalteerd landje is op de foto’s zien, die Ben regelmatig toestuurt. Van meerdere lekke banden op een dag tot het zich in een riool vastrijden.

Een van de reisdoelen dit jaar is het bezoeken van het wintergebied van satellietkiek Mark. Op 4 februari zijn Ben en Almut naar het eiland Gaye afgereisd dat in de Saloumdelta ligt. Ze hebben daar op een slaapplaats 26 Grauwe Kiekendieven geteld, waarvan 23 mannetjes. Zo goed en zo kwaad als het ging zijn alle mannetjes op de foto gezet, in de hoop dat er een tussen zit met een sprietantenne. Momenteel wordt er geprobeerd enkele opnames te verbeteren en hopen dan een antenne op de rug van een van de mannetjes te kunnen ontdekken. Later hierover meer.

Meer berichten over het verloop van het veldwerk in Senegal zijn ook te vinden op de Facebookpagina en Twittersite van de werkgroep.

Edwin liet zich mooi van dichtbij bekijken. Senegal, februari 2015. © WGK. Klik voor een vergroting. Kaartje met daarin Edwins uitstap van 60 kilometer. Klik voor een vergroting. Pech onderweg in Senegal. © WGK. Klik voor een vergroting. Alle Grauwe Kiekendiefmannetjes op het eiland Gaye zijn gefotografeerd. Is dit dan satellietkiek Mark? Senegal, 4 februari 2015. © WGK. Klik voor een vergroting.
2015 Standplaats Senegal 4: opruimer van braakballen
Tijdens het zoeken naar braakballen op slaapplaatsen van Grauwe en Bruine Kiekendieven bleken veel braakballen al snel te worden opgegeten. Dat mieren en termieten helpen bij het opruimen van braakballen was bekend maar nu werd in het veld de keversoort Pimelia senegalensis ‘betrapt’ op het razendsnel wegwerken van braakballen.

In 2013 werd tijdens het onderzoek in Senegal een melanistisch Grauwe kiekendiefmannetje gevangen. In 2014 werd dit mannetje in dezelfde omgeving als toen teruggezien en werd uit zijn GPS–loggerdata duidelijk dat het een vogel is die gedurende het broedseizoen in Spanje verblijft. Op 31 januari 2015 hebben Ben en Almut het mannetje weer teruggevonden en die dag de helft van zijn data kunnen uitlezen.

Zagen de onderzoekers op 18 januari nog twee Afrikaanse Velduilen, nu kon er op nog geen vijf meter (!) de voor ons meer bekende Velduil in de schaduw onder een struikje vastgelegd worden.

Meer berichten over het verloop van het veldwerk in Senegal zijn ook te vinden op de Facebookpagina en Twittersite van de werkgroep.

Pimelia senegalesis, een keversoort die razendsnel braakballen van kiekendieven consumeert. Senegal, januari 2015. © Wim C. Mullié. Klik voor een vergroting. Het melanistische Grauwe Kiekendiefmannetje dat in 2013 werd gevangen en van een GPS-logger voorzien, werd op 1 februari 2015 weer teruggevonden. Senegal, januari 2015.  © WGK. Klik voor een vergroting. Een Velduil in de schaduw van een struikje. Senegal, februari 2015. © WGK. Klik voor een vergroting.
2015 Standplaats Senegal 3: looking for Madge
Vandaag op 29 januari 2015 zijn onze collega’s Almut Schlaich, Ben Koks en counterpart Albert in het gebied waar de laatste signalen van de Britse satellietzenderkiek Madge vandaan zijn gekomen. Uit die signalen moeten we helaas concluderen dat ze dood is. Met hulp van lokale grassnijders, wordt een poging gedaan om de zender van Madge terug te vinden. Het gebied is in ieder geval geschikt voor kiekendieven maar ook voor de Jakhals.

Meer berichten over het verloop van het veldwerk in Senegal zijn ook te vinden op de Facebookpagina en Twittersite van de werkgroep.

Een collage van enkele foto’s uit Senegal. Almut  tijdens een slaapplaatstelling. Counterpart Albert en Ben met de plaatselijke boswachter op de foto. De lokale grassnijders helpen mee met het zoeken naar de zender van Madge. © WGK. Klik voor een vergroting. Britse satellietzenderkiek Madge.
2015 Standplaats Senegal 2: minder sprinkhanen
Onze collega’s Almut Schlaich en Ben Koks zijn nu dertien dagen in Senegal. Wat hun opvalt is dat er momenteel veel minder sprinkhanen in de onderzochte gebieden zitten dan in de voorgaande twee jaren. Erg interessant voor het dieetonderzoek om te zien wat de Grauwe Kiekendieven nu naar binnenwerken als prooi. Daarmee wordt het ook spannend om te zien of de hoge resolutie gegevens die de GPS-logger van Edwin nu verzameld een ander gebiedsgebruik laten zien in vergelijking met de voorgaande jaren.

In de omgeving van Khelcom is een grote slaapplaats van kiekendieven te vinden. Op de avond van 25 januari 2015 hebben de collega’s en counterpart Albert geteld hoeveel kiekendieven daar neerstreken voor de nacht: 1750 tot 2200!

Meer berichten over het verloop van het veldwerk in Senegal zijn ook te vinden op de Facebookpagina en Twittersite van de werkgroep.

Een collage van enkele foto’s uit Senegal. Edwin verschalkt een sprinkhaan. Almut zet de GPS–punten van de logger van Edwin over in haar eigen GPS. Counterpart Albert helpt mee met het tellen van kiekendieven op de slaapplaats bij Khelcom. © WGK. Klik voor een vergroting. En dan vinden we de Dwergmuizen in Nederland klein! Wat te denken van deze dreumes in Senegal. © WGK. Klik voor een vergroting.
Loggerkiek Edwin voor het 3e jaar in Senegal teruggezien
Voor het derde achtereenvolgende jaar is het gelukt om GPS–loggervogel Edwin terug te zien in zijn overwinteringsgebied!
Onze collega’s Almut Schlaich en Ben Koks hebben weer de hitte van Senegal opgezocht. Ze zijn daar om het onderzoek naar het prooiaanbod voor Grauwe Kiekendieven voor te zetten. Daarvoor zoeken ze ook slaapplaatsen van kiekendieven op, om braakballen te kunnen verzamelen voor een prooianalyse. In onze eerste nieuwsbrief van dit jaar zijn daar de eerste ruwe resultaten van te vinden.

Op de eerste dag (15 januari 2015) in het veld was het gelijk raak, en zagen ze Edwin terug in zijn vertrouwde winteromgeving. Zijn GPS-logger was voor 76% gevuld met data, en het lukte om alle data nog dezelfde dag te downloaden.

’s Avonds werd de eerste slaapplaats van kiekendieven geïventariseerd. Daar verschenen ongeveer 40 Grauwe Kiekendieven.

Berichten over het verloop van het veldwerk in Senegal zijn ook te vinden op de Facebookpagina en Twittersite van de werkgroep.

Een compilatie van de eerste foto’s uit Senegal. Klik voor een vergroting. WGK nieuwsbrief 2015 nr. 1. Klik om naar de nieuwsbrief te gaan.
Promotie dr. Marije Kuiper terug te zien op WURtv
Op vrijdag 9 januari 2015 is dr. Marije Kuiper in Wageningen gepromoveerd op:
The value of field margins for farmland birds’.

De verdediging van de thesis is terug te zien op WURtv, voorafgegaan door een lekenpraatje.

Het proefschrift is hier als pdf te downloaden.

Marije Kuiper houdt een lekenpraatje voorafgaand aan de verdediging van haar thesis. Een grafiek uit het lekenpraatje van Marije Kuiper, over het gebruik van akkerranden door foeragerende veldleeuweriken in vergelijking tot andere gewassen. Klik voor een vergroting.