NIEUWSARCHIEF 2016
Ga voor nieuwsarchief actueel, 2016, 2015, 2014, 2013, 2012, 2011, 2010, 2009, 2008, 2007, 2006, 2005, 2004, 2003

Grauwe Kiekendief is Dé Soort van Groningen!
De Grauwe Kiekendief gekozen tot ‘De Soort van Groningen’

Op het provinciehuis van Groningen hebben vandaag drie basisschoolgroepen de drie finalisten (Groene Glazenmaker, de Paarse Morgenster en Grauwe Kiekendief) van 'De Soort van Groningen' gepromoot met een presentatie. Daarna hebben 160 basisschoolleerlingen gestemd. En tot onze grote blijdschap werd de Grauwe Kiekendief nummer 1.

Met het prachtige bedrag van 15.000 euro gaan we drie satellietzenders aanschaffen om in het broedseizoen van 2017 op drie Groninger Grauwe Kiekendieven te bevestigen.

Wij bedanken de kinderen van BS Noorderbreedte uit Delfzijl die enorm goed hun best gedaan hebben om de Grauwe Kiekendief te promoten. Ook iedereen bedankt die in de voorverkiezing op de Grauwe Kiekendief heeft gestemd.

RTV Noord was er ook. Kijk op de website van RTV Noord.

Lees dit WGK-persbericht als pdf.

Collage van twee jonge en twee adulte Grauwe Kiekendieven. Op 18 november 2016 gekozen tot ‘De Soort van Groningen’. © Rein Hofman. Klik voor een vergroting van de afbeelding. Onze kanjers: het Grauwe Kiekendievenpromotieteam van BS Noorderbreedte Delfzijl. © WGK. Klik voor een vergroting van de afbeelding. Soort van Groningen: de Grauwe Kiekendief. Bedankt voor jullie stem! © Rein Hofman. Klik voor een vergroting van de afbeelding.
Eerste Grauwe Kiekendief gezenderd in India!
Eerste gezenderde Grauwe Kiekendief in India!

Na het bezoek van Ben en Raymond aan India is het onze counterparts Ganesh en Prashanth gelukt een Grauwe Kiekendief te vangen en te zenderen. Daarmee is een eerste in India gezenderde Grauwe Kiekendief is een feit! Voor het project zelf is het een enorme opsteker. We zijn erg benieuwd wat deze vogel ons allemaal gaat leren!

Lees meer op onze India weblog.

De eerste in India gezenderde Grauwe Kiekendief. © T. Ganesh. Klik voor een vergroting.
Grauwe Kiekendief door naar finale Soort van Groningen!
De Grauwe Kiekendief is door naar de finale van de "Soort van Groningen"!.

De Grauwe Kiekendief is met 1235 van de 2560 stemmen (48%)publieksfavoriet gebleken bij de voorverkiezing van de "Soort van Groningen". Een welverdiende tweede en derde plaats waren er voor de Paarse Morgenster en de Groene Glazenmaker. Kinderen van Groningse basisscholen kiezen op 18 november welke van deze drie soorten zich ambassadeur van provincie Groningen mag noemen.

Lees dit WGK-persbericht als pdf.

Loslaten van vrouwtje Grauwe kiekendief met satellietzender. © Mark Thomas.  (klik voor vergroting)
Persbericht: Grauwe Kiekendieven en Moreau’s paradox
Op 19 september 2016 verscheen het persbericht:

Grauwe Kiekendieven moeten aan het einde van de winter harder werken.

Dit n.a.v. de wetenschappelijke publicatie van Almut Schlaich in het Journal of Animal Ecology.

Onderzoekers van Werkgroep Grauwe Kiekendief en de Rijksuniversiteit Groningen beschrijven in een wetenschappelijke publicatie in het Journal of Animal Ecology dat dit negatieve effecten heeft op hun vertrektijd uit Afrika en daarmee op hun aankomsttijd in het broedgebied.

Lees dit WGK-persbericht als pdf.

Opnames van een boom in het gebied Kaffrine in Senegal halverwege en aan het einde van de overwinteringsperiode van Grauwe Kiekendieven in 2014 en 2015. (Foto’s: Almut Schlaich).   (klik voor vergroting)
Grauwe Kiekendief T-shirt te koop
Grauwe Kiekendief T-shirts te koop.

Voor de Werkgroep Grauwe Kiekendief heeft kunstenaar Siegfried Woldhek een ontwerp van een mooie Grauwe Kiekendiefman on the move geschilderd.

De T-shirts zijn in diverse kleuren, in verschillende modellen en maten te verkrijgen. Klik voor meer informatie, en schaf ook zo’n fraai T-shirt aan.
Nieuwe T-shirts, mannenmodel.

Nieuwe T-shirts, vrouwenmodel.
Verkiezing Dé Soort van Groningen
Verkiezing van Dé Soort van Groningen.

Vanaf 1 september tot 15 oktober 2016 kan worden gestemd welk dier of welke plant ‘Dé Soort van Groningen’ zou moeten worden. Ga naar de website van provincie Groningen voor informatie over de tien soorten die meedingen naar de titel en om je stem uit te brengen.

Wij geven geen stemadvies, bepaal vooral zelf welke soort jij belangrijk vindt voor provincie Groningen.

Collage van de te kiezen soorten. Grote afbeelding: vrouwtje Grauwe kiekendief gaat met prooi naar haar beschermde nest. © Hans Hut. Klik voor een vergroting van de afbeelding.
Volg Grauwe Kiekendieven op najaarstrek
Volg de satellietzenderkieken op najaarstrek 2016.

Dit jaar zijn er zeven satellietkieken die ons weer meenemen op hun reis naar hun overwinteringsgebied. Er zijn vijf vogels uit Groot‐Brittannië, eentje uit Duitsland en een uit Wit‐Rusland. Klik hier voor informatie en updates van de routes van alle zeven vogels.

Het Grauwe Kiekvrouwtje Beatrice. 25 juli 2016. © Mark Thomas.
WGK nieuwsbrief 2016 nummer 2
Lees onze tweede WGK-Nieuwsbrief Monty's Flying Circus van 2016, jaargang 10. Met onder andere een oproep om mee te helpen met het tellen van muizenholletjes, een verslag over onderzoek naar broedende Veldleeuweriken en Graspiepers in het LOFAR‐gebied (Drenthe) en nog veel meer.

Klik op de afbeelding hiernaast voor een pdf van de nieuwsbrief.
Rondneuzen in voorgaande edities? Dat kan op onze Nieuwsbrieven‐pagina.
Nieuwsbrief jaargang 10 nummer 2. Klik voor een pdf van de nieuwsbrief.
Drie nieuwe Britse Grauwe Kiekendieven met satellietzender
Drie ‘nieuwe’ Grauwe Kiekendieven met satellietzender uitgerust in Engeland.

In samenwerking met The Royal Society for the Protection of Birds (RSPB) hebben twee van onze collega’s (Almut en Raymond) in Engeland net als in de voorgaande twee jaren met succes Grauwe Kiekendieven gevangen, en met satellietzenders uitgerust. Er zijn drie vogels gevangen, twee vrouwtjes en een mannetje. En wel een heel bijzonder mannetje, namelijk: een half melanistische vogel!

Het onderzoek met satellietzenders is er op gericht om de momenteel kleine ‘Britse’ populatie en hun gedrag beter in kaart te brengen om ze vervolgens beter te kunnen beschermen.

Naast de twee eerder gevangen Britse mannetjes (Mark‐2014 en Roger‐2015) zullen de drie andere Grauwe Kiekendieven Beatrice, Sally en Mel nadat ze uit Groot‐Brittannië vertrokken zijn via de website van de RSPB en onze site te volgen zijn op hun reis naar en van de Sahel.

De struik waar de zender van Madge onder lag. Senegal, 14 februari 2016. © WGK. Klik voor een vergroting van de afbeelding. Zender van Madge is na een jaar teruggevonden. Senegal, 14 februari 2016. © WGK. Klik voor een vergroting van de afbeelding. Het Britse vrouwtje Madge in 2014. © Mark Thomas.
Oproep: Help mee kiekendieven met loggers op te sporen
HELP MEE KIEKENDIEVEN MET LOGGERS OP TE SPOREN

(Deutsch: Lesen Sie hier ‘Mithilfe bei der Suche nach besenderten Weihen erwuenscht’)

Bruine en Grauwe Kiekendieven zijn recentelijk teruggekeerd uit hun Afrikaanse wintergebieden. De vogels met GPS-loggers dragen juweeltjes van tracks van hun reizen bij zich. Dit type loggers kan echter alleen worden uitgelezen als de vogel zich binnen het bereik van een antenne bevindt. Het is daarom belangrijk dat deze kiekendieven gevonden worden, zodat we hun tracks kunnen downloaden. Twee kiekendieven hebben zich onlangs slechts kort bij het antennesystemen gemeld. Wij roepen iedereen met scherpe ogen op om te helpen deze vogels op te sporen.

Bruine Kiekendief ‘Roelof’
Bruine kiekendief ‘Roelof’ maakte contact op 22 en 23 april, vlakbij de plek waar dit mannetje in 2014 en 2015 een nest had. Daarna niet meer. Er zijn dan een paar opties: ofwel de vogel is dood, ofwel hij zit elders. In ieder geval was zijn eerdere territorium al door een behoorlijk agressief paartje geannexeerd en waarschijnlijk koos ‘Roelof’ figuurlijke eieren voor zijn geld om elders zijn bijdrage aan de jaarlijkse reproductie te kunnen leveren.

Grauwe Kiekendief ‘Dirk’
Een ander verhaal is Grauwe Kiek ‘Dirk’. Deze vogel vingen we in 2014 nabij Nieuw Scheemda en in dat jaar werd zijn legsel gepredeerd door een Vos. Het jaar erop zagen we ‘Dirk’ niet terug, en we dachten dat hij de reis naar Afrika niet had overleefd. Mooi mis, want op 6 mei 2016 ving het UvA-BiTS-antennesysteem dat toen vanaf de vuurtoren van Norderney naar het zuiden was gericht een signaal op van loggernummer 5119, ‘Dirk’ dus. Het is dus aannemelijk dat deze Grauwe Kiekendief ergens in Ost-Friesland (pakweg tussen de rivieren Ems en Weser) een territorium heeft en daar een vrouwtje in een graanveld dagelijks van muizen voorziet.

Twee typen GPS‐loggers We willen iedereen die serieus naar kiekendieven (of vogels in het algemeen) kijkt vragen om extra scherp te zijn. De logger van ‘Roelof’ is aardig te herkennen, deze logger heeft namelijk een korte antenne. De logger van ‘Dirk’ is wat minder zichtbaar, hij is op de eerste plaats een stuk kleiner dan die van een Bruine Kiekendief, maar heeft bovendien geen antenne.

KLIK HIER VOOR EEN FOTO VAN ROELOF MET ZIJN LOGGER
KLIK HIER VOOR EEN FOTO VAN DIRK MET ZIJN LOGGER

Waar zoeken?
Wij schatten in dat Bruine Kiekendief ‘Roelof’ ergens in het noorden van provincie Groningen, of in het gebied tussen Emden en de Leybucht kan zitten. Voor Grauwe Kiekendief ‘Dirk’ moeten we misschien wel iets verder kijken dan alleen de Ems en de Weser, en onze pijlen ook richten op het gebied tussen de Weser en de Elbe. Hier zitten doorgaan ook zo’n 10 tot 15 paar Grauwe Kiekendieven, vooral tussen Bremerhaven en Cuxhaven. Mensen die in een kiekendief met een logger zien worden verzocht direct contact met ons op te nemen, zodat we actie kunnen ondernemen en met ons antennesysteem de vogel kunnen uitlezen. De gegevens gebruiken wij voor onderzoek en bescherming. U helpt hiermee om de langstlopende habitatstudie naar kiekendieven in Europa een enorme impuls te geven. Alvast bedankt en veel plezier in het veld toegewenst!

Zie voor uitgebreidere informatie over de kiekendieven en hun reizen ons Natuurbericht "Help mee kiekendieven met een ‘rugzakje’ op te sporen"
Ben Koks & Raymond Klaassen, e‐mail: info@grauwekiekendief.nl en telefoon: 0031 (0)6 50579997
Bruine kiekendief Roelof met logger. © WGK. Klik voor een vergroting van de afbeelding. Grauwe kiekendief Dirk met logger. © WGK. Klik voor een vergroting van de afbeelding.
Jubileum: 10 jaar punttellen in akkerland!
Jubileum: 10 jaar punttellen in akkerland!

In 2006 begonnen we‐geïnspireerd door Rob Bijlsma en Kees van Scharenburg‐met het ontwikkelen van een nieuwe telmethode voor vogels in open akkergebieden. Onze nieuwsbrief staat aan het begin van dit veldseizoen daarom in het teken van het tienjarig jubileum van het ‘Meetnet Agrarische Soorten’ (MAS), oftewel de punttelmethode:

Kees van Scharenburg beschrijft in onze nieuwsbrief het ontstaan van het weidevogelmeetnet in Groningen, een voorloper van het MAS.

Rob Bijlsma schetst de evolutie van telmethoden in Nederland, van territoriumkartering tot puntentellingen. Terecht plaatst hij de kanttekening dat elke telmethode moet worden geijkt aan de werkelijkheid.

• Dat je op basis puntentellingen vogeldichtheden kunt koppelen aan de landschappelijke configuratie, wordt duidelijk gemaakt door Popko Wiersma.

• Herman Klompprijs‐winnaar Raymond Klaassen doet een pikante bekentenis: hij kan niet tellen. Maar hij weet wel goed de puntteldata te combineren met de GPS‐loggers van de Grauwe Kiekendieven.

En passant lees je in onze nieuwsbrief ook waarom ‘Meetnet Agrarische Soorten’ een vlag is die de lading niet dekt. De punttelmethode is namelijk te gebruiken in alle (half)open landschappen, dus ook op kwelders, in moerassen en in duingebieden. Klik hier om onze nieuwsbrief als pdf te downloaden

Denk je na het lezen ‘dat lijkt me wel wat’, meld je dan aan via info@grauwekiekendief.nl.
Nieuwsbrief jaargang 10 nummer 1 themanummer: punttellen in akkerland. Klik voor een pdf van de nieuwsbrief. Dichtheden van broedparen Geelgors in akkerbouwgebieden in de provincie Groningen geschat op basis van MAS‐tellingen in 2015. Foto: Geelgors © Sjoerd Sipma. Klik voor een vergroting van de afbeelding.
Korte film: Later maaien redt Veldleeuweriken
‘Later maaien redt Veldleeuweriken’
Is een korte film die gaat over de problematiek van het lage broedsucces van Veldleeuweriken in intensief beheerde graslanden, en over het onderzoek dat we in 2015 hebben gedaan naar een mogelijke oplossing zoals uitgesteld maaibeheer.

De film werd gemaakt in samenwerking met Hans Hut en is via You Tube te bekijken.

De bevindingen van het onderzoek zijn beschreven in het volgende rapport:
‘Effect van uitgesteld maaibeheer op broedsucces van Veldleeuweriken’.
Als pdf te downloaden.

Geringde Veldleeuwerik. Klik op de afbeelding om de korte film ‘Later maaien redt Veldleeuweriken’ op You Tube te bekijken.
Rapport: Broedsucces van Veldleeuweriken in grasland
‘Effect van uitgesteld maaibeheer op broedsucces van Veldleeuweriken’
In 2015 voerden we een uitgebreid onderzoek uit naar het broedsucces van Veldleeuweriken in grasland. In akkergebieden is grasland het meest gebruikte broedhabitat, maar uit eerder onderzoek bleek dat het broedsucces er nog geen 4% is. We wilden testen hoeveel jonge Veldleeuweriken vliegvlug konden worden bij een maaibeheer met langere tussenpozen tussen de maaibeurten. Daarvoor hebben we nesten gevolgd in gangbaar (intensief) beheerde graslanden, en nesten in graslanden met een aangepast maaibeheer.

Het rapport ‘Effect van uitgesteld maaibeheer op broedsucces van Veldleeuweriken’ dat we over dit onderzoek hebben geschreven is als pdf te downloaden.

In samenwerking met Hans Hut is er een korte film ‘Later maaien redt Veldleeuweriken’ gemaakt dat de problematiek van broedende Veldleeuweriken in grasland en het onderzoek in beeld brengt. Deze is te bekijken op You Tube.

Op de website van Nature Today is een natuurbericht te lezen dat naar aanleiding van de uitkomsten van het onderzoek geschreven is.
‘Toekomst voor de veldleeuwerik, lyrische zanger boven gras en akker.’
Voorkant van het rapport ‘Effect van uitgesteld maaibeheer op broedsucces van Veldleeuweriken’. Klik op de afbeelding om het rapport in pdf te downloaden.
Vacature: onderzoeksmedewerk(st)er akkervogels
Vacature onderzoeksmedewerk(st)er akkervogels

Wij zoeken een enthousiaste, sociaal vaardige onderzoek(st)er met een duidelijke belangstelling voor boerenlandvogels, die ons team komend veldseizoen wil versterken. Startdatum per 1 april, voor een periode van vijf à zes maanden.

Hoofdtaken: ‐ monitoring van akkervogels, m.n. in de noordelijke provincies en in Flevoland
‐ onderhouden van contacten met vrijwilligers en agrariërs
‐ assisteren bij nestbescherming grauwe kiekendieven
Functie‐eisen: ‐ een goede kennis van de Nederlandse avifauna
‐ affiniteit met de agrarische sector, in het bijzonder akkerbouw
- goede sociale en communicatieve vaardigheden
- ervaring met databaseprogramma's
- in bezit van rijbewijs B

Salariëring in nader overleg te bepalen, afhankelijk van ervaring en leeftijd.

Stuur jouw sollicitatiebrief met motivering en CV naar info@grauwekiekendief.nl Voor meer informatie over deze vacature kun je contact opnemen met Oike Vlaanderen 06‐50505417

Klik voor een pdf van deze vacature.
Veldleeuwerik. © Hans Hut.Logo WGK. Grauwe Kiekendiefvrouw zet landing in met prooi. © Harold van der Meer.
Rapport: Broedvogels in agrarisch gebied Flevoland 2015
In 2015 heeft Werkgroep Grauwe Kiekendief in opdracht van provincie Flevoland akkervogels geïnventariseerd. De werkgroep heeft hierover een rapport uitgebracht:

Broedvogels in het agrarisch gebied van provincie Flevoland in 2015’.

Dit rapport is als pdf te downloaden.
Zingende Graspieper. © WGK.
Senegal: satelietzender van kiekendief Madge teruggevonden
Satellietzender van dode Britse Grauwe Kiekendief Madge teruggevonden in Senegal!

Het Britse vrouwtje Madge in 2014. © Mark Thomas.Op 20 juli 2014 werd in Engeland het Grauwe Kiekendiefvrouwtje Madge gevangen en van een satellietzender voorzien. Ze was daarna te volgen op haar najaarstrek naar en verblijf in Afrika. (Satellietzenderroutes van 2014/2015.
Eind 2014 lieten de signalen van haar satellietzender te weinig verplaatsingen zien, er werd toen geconcludeerd dat Madge dood moest zijn.

Tijdens de veldexpeditie van januari 2015 hebben Almut en Ben met hulp van lokale grassnijders een poging gedaan de zender en wat van Madge over was te vinden, tevergeefs. Maar de aanhouder wint: vanmorgen is het Almut en Ben dankzij de goniometer die we van The Royal Society for the Protection of Birds(RSPB) konden lenen gelukt om de zender te vinden!! Deze lag onder een struik en dorre bladeren. Het is de eerste keer dat er in Afrika een zender is teruggevonden.

De struik waar de zender van Madge onder lag. Senegal, 14 februari 2016. © WGK. Klik voor een vergroting van de afbeelding. Zender van Madge is na een jaar teruggevonden. Senegal, 14 februari 2016. © WGK. Klik voor een vergroting van de afbeelding.
Senegal: opnieuw veldonderzoek wintergebieden Grauwe Kieken
Start veldonderzoek in Senegal.
Onze collega’s Almut Schlaich en Ben Koks zijn op 30 januari in Senegal gearriveerd voor veldonderzoek in overwinteringsgebieden van Grauwe Kiekendieven. Op 31 januari zijn ze in gezelschap van Wim Mullié doorgereisd naar Kelcom, alwaar ze ’s avonds al de eerste kiekenieven op een slaapplaats telden. In totaal waren er 98 kiekendieven, waarvan 78 Grauwe en 20 Bruine.

Om de dichtheden van de hoofdprooi (sprinkhanen) van Grauwe Kiekendieven in 2016 te kunnen verlijken met andere winters, worden dezelfde gebieden als in de voorgaande jaren bezochten. Door ook op dezelfde transecten de daar aanwezige sprinkhanen te tellen kan er een vergelijking gemaakt worden. Een eerste indruk is dat er momenteel weinig sprinkhanen zijn. Zijn er dan ook minder kiekendieven in het gebied in vergelijking met vorig jaar? Daarvoor zullen we de bevindingen van deze expeditie af moeten wachten.

Naast het tellen van kiekendieven en sprinkhanen zullen Almut en Ben ook de Britse satellietzenderkieken Mark en Roger in hun wintergebieden opzoeken.

Veldonderzoek Senegal 2016, Almut Schlaich en Wim Mullié staan bij een kiekendievenslaapplaats te tellen. Khelcom, januari 2016. © WGK. Klik voor een vergroting. Een slaapplaats met zeker 4.000 kiekendieven geteld in Senegal. Vastgelegd in februari 2015. © WGK. Klik voor bewegende beelden op You Tube.