logo Werkgroep Grauwe Kiekendief, © 2009 Misty Smit - Klik voor de beginpagina 'home'
Satelliet 2009 Franz
SATELLIETROUTE GRAUWE KIEKENDIEVEN 2009/2010 - FRANZ

Franz
Laatste nieuws van Franz
12-06-2010 (laatste update seizoen 2009-2010)
Franz is terplekke in O-Groningen al regelmatig op en rond zijn broedlocatie – dichtbij die van vorig jaar - waargenomen. Ook is geconstateerd dat hij regelmatig prooien aan komt brengen voor de vrouw waar hij mee gepaard is. Het ziet er dit seizoen dus allemaal goed uit voor Franz en zijn vrouw. Na het veldseizoen zullen we verder over Franz berichten.
Eerdere updates van Franz (14) »»» lees verder
01-05-2010
De onderzoekers van de WGK hebben in O-Marokko in de afgelopen weken de bekende slaapplaatsen bezocht van oud-zendervogels Margret en Merel. We ontvingen een SMS-bericht van 15-04: "Na een paar hevige onweersbuien van de afgelopen nacht – spectaculair hoe snel weggetjes en paadjes rivierstromen worden – is de laatste plek van Margret bezocht, een mooie locatie vol met Hoenders en Leeuweriken met daaromheen een kale bende dat lijkt op een maanlandschap."

Het verslag van de eerste week - dat de meegereisde verslaggever Rob Buiter maakte met als titel "Geen sprinkhanen, maar leeuweriken!" - is vrijgegeven en er zijn enkele foto’s beschikbaar gekomen die we hieronder tonen.
Franz komt aanvliegen met de satellietzender - © Ben Koks   (klik voor vergroting) Franz met zender vlak bij zijn slaapplaats in Oost-Marokko - © Ben Koks   (klik voor vergroting) WGK-onderzoekteam vlakbij de slaapplaats van Franz in Oost-Marokko - © Rob Buiter   (klik voor vergroting)
WGK-onderzoekteam loopt transect in Oost-Marokko - © Rob Buiter   (klik voor vergroting)
Het moment van het spotten van Franz in O-Marokko (uit de berichtgeving van de vorige keer) is inmiddels in de Nederlandse ether geweest. Twee Live verslagen van verslaggever Rob Buiter zijn uitgezonden in Vroege Vogels en Hoe?Zo! en via de links te beluisteren.

Op het moment dat Rob Buiter was afgezet in Oujda om zijn vliegtuig te nemen (met grote vliegvertraging i.v.m. de aswolk van de IJslandse vulkaan Eyjafjallajökull ) vertrok Franz op 18-04 vanuit zijn stopoverplek, vloog over Oujda en over de Middellandse Zee in totaal 424 km N naar een slaaplocatie op 46 km ten WZW van de Z-Spaanse plaats Murcia. Op 19-04 vloog Franz langs Valencia op die dag totaal 368 km op 70 km Z van Zaragoza. Middagsignalen kwamen van zijn zender bij Pau ten N van de Pyreneeën op 270 km. Deze dag en een dag later legde Franz 374 km NNO af (slaapplaats op 64 km Z van Tours).
Op 22-04 vloog hij 237 km (slaapplek op 64 km W van centrum Parijs), op 23-04 234 km (centrum Brussel op 57 km NO van zijn slaapplaats), op 24-04 313 km (vlakbij de afslag Hoogeveen-Noord van de A28) en op 25-04 de laatste 64 km naar zijn oude succesvolle broedgronden in O-Groningen.
Op die zondag stonden enkele enthousiaste vrijwilligers al klaar om hem te kunnen spotten in zijn bekende gebied. Rond 15:00 uur hadden zij Franz in de kijker, eerst nog vliegend met twee grauwe vrouwen en even later prachtig baltsend met een vrouwtje. Met recht een echte versierder die Franz. Koud in Groningen (het was een mooie zonnige dag): al op de eerste dag aan de sjans en het hof makend met een vrouw! We genieten nu al voor het vierde jaar van deze prachtige kiek. Nu de muizenstand na de afgelopen winter erg goed lijkt te zijn, gaan we met Franz ook vast weer een prachtig mooi veldseizoen tegemoet!
14-04-2010
Het verhaal van Franz ging inderdaad verder, want aan het eind van de dag op 02-04 na 736 km zagen we een nieuw signaal, waarmee hij dus langs de zuidkant van het Atlasgebergte is gevlogen. Onze WGK-onderzoeksdelegatie trof op dat moment in NL de laatste voorbereidingen om af te reizen naar Marokko en maakten zich toen zorgen of ze nog op tijd voor Franz zouden zijn. Franz vloog nl. op 03-04 123 km NO, op 04-04 49 km N en op 05-04 61 km NNW - signaal van 10:44 uur - om bij de flanken van het Atlasgebergte uit te komen en op die laatste dag erover heen te trekken en nog 197 km NO af te leggen naar een plek aan de N19 waar hij t/m de nacht van 07 op 08-04 bleef, terwijl files in Frankrijk onze WGK-auto deed vertragen voor Lyon. Daarna verkaste Franz op 08-04 77 km ONO naar een gebied waar zijn satellietzender de aankomende dagen steeds signalen afgaf. De gegevens van vorig jaar toen Franz voor een kleine week nagenoeg in hetzelfde gebied verbleef, gaf onze WGK-onderzoekers voldoende tijd om snel naar deze locatie af te reizen en de ogen goed open te zetten. Na enkele sms’jes met locatiegegevens vanuit het thuisfront was op zondagmiddag het moment daar. Ben belt enthousiast op met de melding dat ze Franz in de kijker hebben – “Hij zat op een steen” – en hem goed op de foto hebben kunnen zetten. De foto zal op een later moment worden toegezonden. Het gebied blijkt van “de beste schapenfokker van O-Marokko” te zijn, vol met prachtige Goudknopjes, vele van de zeven soorten Leeuweriken , honderdtallen Gele Kwikstaarten en enkele Grauwe Kiekendieven. Terwijl sprinkhanen overigens helemaal ontbreken is op deze stopoverplek aan prooien dus geen gebrek en is het gebied zeer geschikt om op te vetten voor de vervolgreis. Ook op 14-04 is Franz nog in dit gebied. De onderzoekers van de WGK hebben – 90 km ten ZW - nog gezocht naar Sabine, maar haar of haar zender - die trouwens nog steeds signalen uitzendt - helaas niet gevonden. Franz bleef vorig jaar t/m 18-04 in dit gebied. We zijn benieuwd of hij zijn klok ook nu gelijk heeft gezet.
01-04-2010
Franz verbleef tot 25-03 in zijn favoriete wintergebied in Mali, net als de voorgaande twee jaren. Dit jaar is hij in dit gebied wat minder lang geweest dan in de winters van 2008 en 2009, want we zagen hem nu een paar dagen eerder vertrekken.
Op 26-03 nl. vertrok Franz voor zijn migratie van dit. Om 17:05 uur op die dag kwam een satellietsignaal binnen op 288 km NNW, waarbij we aannemen dat hij daar ergens de nacht heeft doorgebracht. De volgende dag vloog Franz in dezelfde richting door, zagen we een eerste middagsignaal (14:29 uur) exact in een gebied dat hij in het najaar van 2007 voor 21 dagen aandeed en een tweede middagsignaal (15:12 uur) waaruit bleek dat hij dit jaar – na 200 km - doorgevlogen is .
Op 28-03 ’s ochtends om 10:37 uur kwamen na 186 km NNW opnieuw twee signalen door in een gebied dat Franz in het genoemde najaar van 2007 eerder aangedaan heeft; hij liet tot dat punt een vrijwel zelfde track zien, dit jaar natuurlijk de andere richting uit. Op 28-03 verliet hij de trackvergelijking met het najaar van 2007, vloog hij in dezelfde NNW-richting door en scoren we na 312 km zijn slaapplaats van 28 op 29-03. Deze plaats is vrijwel dezelfde slaapplek als die van 04 op 05-10-08, uit zijn najaarsroute van 2008. Kennelijk herkent Franz eerder bezochte gebieden, want op 29-03 - dus in tegenovergestelde richting van de najaarsroute 2008 - zagen we hem in de ochtend eerst 63 km NNO volgen, getuige twee signalen om 10:15 uur op overigens 130 km O van de grote woestijncirkel in Midden-Mauritanië, die we in de berichtgeving van vorig jaar al eens aanhaalden, toen onze oud zendervogel Cathryn langs de boorden van dat oog vloog. Op die 29-03 vloog Franz na dat punt 292 km verder in de richting N naar een slaapplek in de grote woestijn.
Na 131 km verkoos hij zijn volgende slaapplek in de nacht erop. Tot dit punt was zijn voorjaarsroute redelijk vergelijkbaar met die van 2009; het laatste signaal van deze keer zagen we Franz hiervan echter afwijken en uitkomen op 220 km in de richting ONO, waar hij de nacht van de maandbreak nam. We verwachten voor de aankomende week weer nieuwe signalen, zodat dit verhaal van Franz verder kan gaan.
17-12-2009, 25-01-2010 en 21-03-2010
Franz zagen we inderdaad nog in hetzelfde gebied als de vorige keer.
01-12-2009
Franz verbleef de afgelopen twee weken inderdaad nog op dezelfde plek – bekend van de voorgaande jaren - , al zagen we hem ten opzichte van de vorige keer nu aan de andere kant van de RN6 weg. Dit gebied, ten westen van San, wordt gevormd door een opeenvolging van ondiepe bassins die door overstromingen in het verleden door zwellingen van de N gelegen Bani rivier zijn ontstaan. Het gebied is de afgelopen jaren wel steeds droger geworden, omdat overstromingen steeds minder frequent voorkomen. We zijn benieuwd hoe lang Franz het hier nog zal volhouden.
14-11-2009
Franz verkende opnieuw zijn bekende wintergebied van de afgelopen twee jaar op zo’n 20 km ten ZW van San in Mali. Ten opzichte van deze eerdere jaren was hij hier nog niet zo vroeg in de herfst, in 2007 (op 29-10) slechts 6 dagen later dan nu (23-10), terwijl Franz in 2008 pas op 22-11 aankwam, nadat hij toen veel langer in Z-Mauritanië was blijven hangen.
De vorige twee winterseizoenen vermaakte Franz zich op deze locatie in Mali tot eind maart. Zal Franz dit jaar ook zo voorspelbaar zijn?
30-10-2009
Zoals we de vorige keer al vermoedden bleek Franz inderdaad verder te trekken. Op 20-10 vloog hij 85 km ZZO en de volgende dag 245 km in dezelfde richting. Op 22-10 had hij 191 km “in de vleugels” waarna hij de dag daarop de laatste 50 km vloog om daarbij binnen de 10 km van zijn hoofdwinterplek van de afgelopen jaren aan te komen. Naast Alexandre bleek dus ook Franz in zijn favoriete winterverblijfplaats aangekomen te zijn.
20-10-2009
Tot de nacht van 19 op 20-10 zagen we Franz nog in Z-Mauritanië. Het laatste signaal van 20-10 (10:26 u) gaf aan dat hij (32 km) in ZO richting vloog, op koers naar zijn overwinterplek bij San in Mali. Zal hij daar weer net als vorig jaar (en ook in een aantal etappes) naar toevliegen?
10-10-2009
De satellietsignalen van de zender van Franz kwamen steeds uit hetzelfde gebied als de vorige keer.
02-10-2009
De afgelopen dagen zagen we Franz vanaf de laatste plek vorige week eerst in de richting WNW vliegen, daarna Z, O, ZO, NNO, W en tenslotte ZW. Een signaal aan het eind van middag op 02-10 gaf aan dat hij zich toen op ongeveer 9 km ten ZO van de plaats van 25-09 bevond.
In 2008 zagen we Franz trouwens tot 02-11 nog in dit zelfde gebied; in 2007 was 23-10 het laatste signaal uit deze regio (toen Franz op 64 km NNO zat), waarna hij in beide jaren afzakte naar zijn hoofd-wintergebied op 23 km ten WZW van de stad San in Mali.
25-09-2009
Franz vloog inderdaad verder in dezelfde koers en wel 114 km naar ZZW op 20-09, naar een locatie op slechts 12 km ten NW van de rustplek die wij de vorige keer al hadden aangekondigd. Hij verbleef hier echter dit jaar slechts 2 nachten en vloog vervolgens 64 km verder, nog steeds in dezelfde koers ZZW, naar een plek op 8 km ten O van de plek waar Franz vorig jaar een kleine week was (tot 01-11). Deze plek is overigens ook bekend van onze prachtige zendervrouw Cathryn, die hier langskwam - overigens in koers van O naar W op weg naar Senegal - rond dezelfde tijd van het jaar in het eerste jaar dat we haar met haar satellietzender volgden (2006). Op de ochtend van 25-09 (09:30 uur) zagen we Franz nog steeds op deze plek.
20-09-2009
De koers die Franz de vorige keer inzette (op 15-09), hield hij aan tot het drielandenpunt van Algerije, Mauritanië en Mali op 16-09. Franz is dan zo'n 730 km verderop getrokken, waarna hij zijn route in N-Mali omboog naar ZZW: we zagen een slaapplaats na 288 km.
Op 17-09 zette hij koers naar ZW, passeerde de grens met Mauritanië, kruiste zijn herfstroute van 2007 (nota bene op dezelfde dag!) en vloog die dag zelfs zo'n 550 km. Vanaf de slaapplaats in die nacht naar 18-09 tot zijn volgende slaapplaats (18-09 op 19-09) legde Franz 150 km af in ZZW richting om vervolgens 22 km verderop de daarop volgende nacht door te brengen.
Franz is dan de Deense zenderman Michael op 60 km genaderd. Beide vogels bevinden zich dan in Z-Mauritanië.
Zou Franz vanaf dat punt nog zo'n 120 km op dezelfde koers doorvliegen, dan zit hij in hetzelfde gebied als tijdens zijn vorige trekjaren in 2007 en 2008, toen Franz daar respectievelijk 3 weken en 1 week verbleef. Dit gebied werd trouwens ook door de oud zendervogel Margret in zowel haar herfst- als haar voorjaarsmigratie aangedaan op weg naar haar wintergebied in W-Mali (Route 2007). We zullen binnenkort vast zien wat Franz gaat besluiten!
16-09-2009
Van 06-09 t/m 08-09 zagen we Franz in N-Spanje, waarbij de drie (location class B) signalen een rondje rondom de stad Burgos lieten zien. We zijn niet zeker of Franz dit ook gevlogen heeft, maar kunnen er wel van uitgaan dat hij de Pyreneeën aan de westzijde heeft overgestoken en in N-Spanje een paar dagen heeft verbleven.
Hoewel we van Franz gewend zijn dat zijn zender vrijwel dagelijks signalen uitzendt, ontvingen we op de magische datum van 09-09-2009 helemaal geen signalen. In de nacht van 10-09 op 11-09 zien we vervolgens wel een mooie en betrouwbare slaapplaats op 39 km ten ZZW van de Baskische stad Pamplona, de hoofdstad van de Spaanse regio Navarra. Die dag vloog Franz 256 km naar zijn volgende slaapplaats op 33 km ten NO van Madrid.
Op 13-09 namen we in de middag twee volgende signalen waar in W-Marokko op 106 km ten Z van Casablanca, de grootste stad van Marokko met een paar miljoen inwoners en tevens de belangrijkste haven van het land, gelegen aan de Atlantische Oceaan. Zijn slaapplaats van die nacht vonden we op 49 km ten O van Marrakech, op slechts 40 km ten ZW van de plaats waar zendervogels Remt op datzelfde moment verbleef. Franz heeft na zijn rustpauze in N-Spanje een afstand van bijna 1100 km in twee dagen afgelegd.
Terwijl Remt een paar dagen rust hield, vloog Franz verder over de bergen van de Groot-Atlas in Z richting, waarmee hij tot dan de laatste dagen de route van vorig jaar sterk volgde. We zagen vervolgens een aantal middagsignalen, die erop leken te wijzen dat Franz daarna een meer ZO richting vloog. Nieuwe toekomstige signalen zullen daarover vast meer kunnen vertellen.
05-09-2009
Satellietvogel Franz heeft dit voorjaar het WGK-veldseizoen goed geopend, zoals in onze berichtgeving over de "Route 2008" is aangegeven. Franz, onze inmiddels 8KJ mannetje uit Oost-Groningen, is dit jaar (2009) met zendervogels Cathryn en Merel één van de langst meevliegende kiekendieven met een satellietzender op zijn rug.
Franz bleek eind april snel gepaard te zijn met een vrouw en hun broednest in de Luzerne bij Bellingwolde (Oost-Groningen) was snel opgespoord, vlak voordat de eerste snee zou worden afgemaaid door de maaimachines van de Oldambt Drogerij BV Oostwold Scheemda. Een compliment voor de chauffeurs van deze grote maaiers is hier zeker op zijn plaats omdat zij ook dit jaar weer de nodige waarnemingen van Grauwe Kiekendieven aan de WGK hebben doorgegeven en daarmee zeker een aantal nesten hebben gespaard.
Ook gesteld kan worden dat Franz qua nestlocatie behoorlijk plaatstrouw is gebleken te zijn.
Franz en zijn vrouw zijn het gehele voorjaar en de zomer goed gevolgd door de vaste medewerkers en de vrijwilligers van de WGK. Het kiekenpaar heeft tevens geacteerd in een film van het ministerie van LNV over de leefgebiedenbenadering. Franz en zijn vrouw hebben met succes 4 jongen uitgebroed die alle 4 in aanwezigheid van een Deense delegatie zijn geringd en voorzien van gekleurde wingtags. Tot zeker halverwege augustus zijn de jongen samen met Franz nog veelvuldig gespot in de nabije omgeving van het broednest.
Op 01-09 is Franz zelf vertrokken voor zijn herfstmigratie; we zien een signaal om 21:00 uur die dag op 130 km ten NW van Parijs en iets verderop in de middag op de volgende dag. Franz heeft hiermee vanaf zijn nest in Oost-Groningen vrijwel dezelfde route gevolgd als zijn route van 2008 toen hij overigens een dikke week (9 dagen) later hier langs kwam (op 11-09), terwijl zijn route van 2007 een iets meer oostelijke bocht heeft beschreven.
Op 03-09 vloog Franz nl. over Parijs heen, waarna we een volgend signaal aan het eind van de middag van 04-09 op zo'n 100 km ten Z van Parijs ontvingen. Nabij deze laatste plek valt de huidige route samen met die van 2007 en 2008, die elkaar daar kruisen. Ten opzichte van 2007 is Franz hier slechts 1 dag eerder.
Op 05-09 zagen we nog twee signalen (resp. 10:27 u en 12:25 u), waaruit bleek dat Franz zijn route van vorig jaar verder heeft vervolgd, terwijl de 2007-route vanaf hier wat meer naar het westen ging lopen. Dit laatste signaal van rond de middag gaf aan dat Franz zich op pal 67 km bevond ten O van Angoulême (Franse stad op 107 km ten NO van Bordeaux).
We zijn benieuwd of Franz deze route blijft volgen of dat hij toch nog een andere plaats over de Pyreneeën heen zal vliegen.

Naar boven