logo Werkgroep Grauwe Kiekendief, © 2009 Misty Smit - Klik voor de beginpagina 'home'
Satelliet 2016 Home
SATELLIETROUTE GRAUWE KIEKENDIEVEN 2016/2017


Het beschermingswerk en onderzoek van Werkgroep Grauwe Kiekendief kunt u steunen door:
- een eenmalige bijdrage te storten via de ONLINE DONATIEMODULE
- of donateur te worden: klik hier voor de DONATEURS-pagina.

Laatste nieuws van de satellietkieken 2016-2017
01-05-2017
Alle vier Britse Grauwe Kieken zijn nu in Engeland! Beatrice was op 29 april aan het eind van de middag terug in haar broedgebied. Waar ze vorig jaar gepaard was met het mannetje Mark. De vraag is of zij weer gepaard raken of dat er meer keus is aan mannen en vrouwen. Sally was op 29 april om 20:45 uur nog op 130 kilometer ten zuidoosten van Parijs. Op 30 april aan het eind van de middag arriveerde zij in haar broedomgeving van vorig jaar. Roger vloog op 29 april om 17 uur boven Het Kanaal. Om 18:30 bereikte hij de zuidkust van Engeland.

Astrid is ook overgestoken naar Europa. Gisterenavond rond 22:00 uur vloog zij boven de Middellandse Zee tussen Sardinië en Sicilië door.

Het Wit‐Russische vrouwtje Ludmila is nog steeds halverwege Hongarije.

Eerder nieuws van de satellietkieken (29) »»» lees verder
28-04-2017
Het Wit‐Russische vrouwtje Ludmila heeft Afrika op 25 april achter zich gelaten. Ze heeft de wind blijkbaar goed onder de vleugels want ze vliegt stevig door met ongeveer een 300 kilometer per dag. Vanmiddag was ze halverwege Hongarije.

Van de drie Britse Grauwe Kieken die nog onderweg zijn is Beatrice als enige nu verder gevlogen. Vanmorgenvroeg was ze de Franse noordkust tot op een 100 kilometer genaderd. Wie weet is ze op dit moment al in Engeland.

Sally en Roger zijn allebei nog in hetzelfde gebied in Frankrijk blijven hangen, respectievelijk Rhône‐Alpes en Poitou‐Charentes.

Astrid is nog in het noorden van Algerije.

25-04-2017
Ook Sally heeft de oversteek naar Europa gemaakt. En hoe! Ze vertrok op 21 of 22 april uit het noorden van Algerije, ze vloog vervolgens over open zee om op 22 april rond 16 uur boven Ibiza te vliegen. Drie uur later vloog ze weer boven open zee ter hoogte van Mallorca. Het eerstvolgende signaal van haar zender wordt op 23 april opgepikt, toen was ze op 50 kilometer ten noorden van Marseille. Of zij al die tijd boven zee is blijven vliegen is niet te zeggen, voor hetzelfde geld heeft ze meer de kustlijn van Spanje gevolgd. Vandaag was ze Rhône‐Alpes. Ze is nu op dezelfde hoogte als Roger en Beatrice.

Beatrice is na haar oversteek naar Spanje gestaag doorgevlogen. Ze heeft inmiddels Roger bijgehaald. Ze is hem vanmorgen op nog geen 3,5 kilometer gepasseerd. Wie weet hebben ze op dezelfde slaapplaats geslapen?

Brit Roger lijkt rustig aan te doen. In de afgelopen 6 dagen is hij nog geen 300 kilomter richting noord opgeschoven.

Astrid en Ludmila zijn allebei in het noorden van Algerije en vliegen oostwaarts. Het zijn beide vogels die in de twee voorgaande jaren vanuit Algerije naar Italië de oversteek maakten.

Van Mark stoppen we met het doorgeven van zijn positie. Dit is afgesproken met Royal Society for the Protection of Birds (RSPB) omdat de vervolging van kiekendieven en andere roofvogels in Groot‐Brittannië een groot probleem is. Daarom stopt de reis van iedere Britse Grauwe Kiekendief boven Londen.
Ook van de twee andere satellietkieken zullen we niet hun exacte broedgebied prijsgeven, om zo extra publiek rond nestpercelen te voorkomen.

19-04-2017
Het Britse mannetje Mark is in zijn broedgebied gearriveerd!
Na de update die we gistermiddag maakte kwamen er nog signalen van Mark binnen en die gaven aan dat hij gisteren in zijn broedgebied is aangekomen. In 2015 was hij op 24 april terug en in 2016 pas op 2 mei. Al met al is hij ruim acht maanden weggeweest, om over vier maanden alweer te vertrekken. Daarom kun je ook de vraag stellen of we wel van Britse/Duitse/Wit‐Russische Grauwe Kiekendieven kunnen spreken.

Beatrice heeft als eerste van de vrouwtjes de oversteek naar Europa gemaakt! Ze is vannacht Spanje binnengevlogen.

Van Roger geen nieuwe signalen na de update van gisteren ontvangen.

Astrid is sinds gisteren meer dan 500 kilometer noordoost gevlogen. Ze is nu in het westen van Algerije.

Sally en Ludmila zijn nog op dezelfde plek als gisteren (resp. Noord‐Algerije en Oost‐Marokko).

18-04-2017
Bij de vorige update schreven we dat Roger met de oversteek van Noord‐Afrika naar Spanje bezig was. De signalen van zijn zender van vandaag laten zien dat hij inmiddels al de Pyreneeën is overgestoken en in Frankrijk is aangekomen.

Het Duitse vrouwtje Astrid was op 12 april nog in Burkina Faso. De signalen van vandaag geven aan dat ze 1500 kilometer noordwestelijker is gevlogen. Ze is nu in het noordoosten van Mauretanië.

Mark is nog in Frankrijk. Zijn meest recente signaal is van 16 april en die laat zien dat hij toen in Bretagne was, op ongeveer een 10 kilometer van de noordkust.

Britse Sally is in de afgelopen dagen Ludmila en Beatrice gepasseerd en is in het noorden van Algerije aangekomen. Ze was gisteren op een 150 kilometer ten zuidwesten van Algiers. Beatrice is sinds 12 april een kleine 100 kilometer naar het noordoost opgeschoven. Zij is nu in de Algerijnse provincie Sidi‐bel‐Abbès.

Wit‐Russische Ludmila is nog in het oosten van Marokko in de provincie Oriental. Waar Ludmila nu verblijft is een bekend stopover gebied voor Grauwe Kiekendieven vooral tijdens de voorjaarsmigratie. Dit hebben we ontdekt dankzij de verzamelde data van Grauwe Kiekendieven met satellietzenders. Om te begrijpen wat de kiekendieven zo aantrekkelijk aan het gebieden vinden zijn we daar verschillende keren in het voorjaar en najaar geweest om veldonderzoek te doen. De resultaten van het onderzoek zijn te lezen in de master thesis van Almut Schlaich:
Stopover site ecology of Montagu’s Harrier (Circus pygargus) in East‐Morocco.

13-04-2017
Ook de laatste satellietkiek, het Duitse vrouwtje Astrid is onderweg! Ze is op 10 april uit Ghana vertrokken en is nu in Burkina Faso.

Mark was tijdens zijn meest recent ontvangen signaal (11 april) vlakbij de Franse stad Nantes. Het gaat nu snel, in Groot‐Brittannië kunnen ze vast op de uitkijk gaan staan.

Roger vloog vandaag rond het middaguur boven de Straat van Gibraltar, bezig met zijn oversteek van Noord‐Afrika naar Spanje.

Britse satellietkiek Beatrice is sinds 10 april 600 kilometer noordoost gevlogen en is nu in het westen van Algerije. Ze is de Wit‐Russische Ludmila gepasseerd, die nog in het oosten van Marokko is. Sally is vanuit Westelijke‐Sahara richting Oost‐Marokko gevlogen. Ze is Ludmila tot op een 100 kilometer genaderd.

10-04-2017
Mark is als eerste van de satellietkieken in Europa! Hij heeft sinds 4 april 1300 kilometer afgelegd en is nu in Frankrijk. Geen sprake van een tussenstop in het oosten van Marokko, gewoon hup door naar Europa. Zijn laatste signaal gaf aan dat hij gisteren (9 april) op 30 kilometer van de stad Bordeaux was.

Roger trekt gestaag verder in Marokko. Britse satellietkiek, Beatrice is sinds 4 april een 1700 kilomter verder gevlogen, dat komt op ongeveer een 280 kilometer per dag. Zij is nu halverwege Algerije. Ludmila is van Mauretanië naar het noordoosten van Marokko doorgevlogen. Sally is nog onderweg in Westelijke‐Sahara richting Marokko.
Het is nog even afwachten wanneer Astrid uit Ghana vertrekt.

04-04-2017
De vierde Britse satellietkiek, Beatrice is ook op trek gegaan. Zij is vanuit haar wintergebied in Mali 280 kilometer strak naar het noorden gevlogen. Ze is nu in het zuidoostelijke puntje van Mauretanië.

Ludmila heeft het noorden van Mauretanië bereikt. Waarschijnlijk zal zij doorvliegen naar de kust van Algerije om vandaaruit richting Italië de Middellandse Zee over te steken. Sally koerst in Westelijke‐Sahara richting Marokko.

Mark is binnen Marokko verder gevlogen naar het noordoosten, een gebied waar hij in de voorgaande jaren een stopover hield, voordat hij de Middellandse Zee overstak. Roger vervolgde zijn weg in Marokko dicht langs de Atlantische kust.

Het wachten is op wanneer Astrid op weg gaat. Zij is meestal een van de laatsten die aan de voorjaarstrek begint. In de afgelopen twee jaar was dat rond 9 april.

03-04-2017
Britse Sally is in drie dagen tijd vanuit Mali meer dan 1200 kilometer noordwest gevlogen! Ze is nu in Westelijke‐Sahara.

Ludmila, het Wit‐Russische vrouwtje is ook verder noordwestelijk gevlogen. Zij vloog vanuit Mali in twee dagen een 600 kilometer, ze is nu in Mauretanië. In de voorgaande jaren is zij niet eerder zo westelijk gevlogen op haar weg terug naar Wit‐Rusland. In het voorjaar van 2015 vloog ze een 1000 kilometer oostelijker en in 2016 zelfs een 1800 kilometer. Vermoedelijk heeft dit met ongunstige weersomstandigheden in de Sahara te maken.

Het Britse mannetje Mark is nu toch verder gevlogen, hij heeft in twee dagen ongeveer 550 kilometer afgelegd. Nadat wij ons bij de vorige update nog afvroegen of hij nog wel zou leven is hij vanuit Mauretanië Marokko binnengetrokken. Roger is in twee dagen 300 kilometer noordwestelijk gevlogen. Hij heeft net als Mark ook Marokko bereikt.

Het blijft afwachten wanneer Beatrice en Astrid hun reis naar het noorden aanvangen.

30-03-2017
Het Wit‐Russische vrouwtje Ludmila is ook aan haar reis naar het noorden begonnen. Ze vliegt op dit moment boven het noordoosten van Mali, dat is een 200 kilometer westelijker dan in 2015 vloog en een 1.000 kilometer westelijker in vergelijking met 2016. Ze heeft dit jaar zoals we al eerder schreven een andere derde wintergebied opgezocht dan in de voorgaande twee jaren. Verbleef ze in 2015 en 2016 tot aan haar vertrek begin april ongeveer tien weken in het noordoosten van Nigeria. Dit jaar vloog ze verrassend door naar een gebied in het zuiden van Niger.
Nu met de actualiteit van de hongersnood in Afrika hebben we een kaart met informatie over de huidige regio’s met voedseltekorten over de routekaarten van Ludmila heen gelegd. Klik voor een grotere versie op de afbeelding. Dan is goed te zien waarom Ludmila heel snel besloot om door te vliegen naar een andere overwinteringsplek.

RBD Regional Food Security Projected Situation, June August 2017.(Klik voor vergroting). De opvallende verandering van overwinteringsgebied door Ludmila. Van twee jaren (2015 en 2016) noordoost Nigeria naar dit jaar het zuiden van Niger. (klik voor vergroting)

Het Britse mannetje Mark is nog onderweg in Mauretanië, hij is inmiddels ingehaald door zijn landgenoot Roger, die via West‐Afrika en Mauretanië aankoerst op Marokko. We hebben gecheckt of Mark nog wel leeft omdat hij sinds 20 maart in hetzelfde gebiedje in het noordwesten van Mauretanië blijft hangen. In de twee voorgaande jaren vloog hij door naar het oosten van Marokko om daar een tussenstop (stopover) te houden.

Sally, het Britse vrouwtje is sinds 24 maart vanuit het zuidwesten van Niger een 900 kilometer naar het noordwesten gevlogen. Ze is nu in Mali.

Het Britse vrouwtje Beatrice en de Duitse Astrid zijn nog in dezelfde gebieden (resp. Mali en Ghana) als tijdens de vorige update.

24-03-2017
Sally het Britse vrouwtje dat ons zo heeft verrast met haar wintergebied in het zuidoosten van Ghana is ook op trek gegaan! Ze is rond 22 maart vertrokken. Gisteren heeft ze een afstand van een 345 kilometer afgelegd. De laatste signalen van haar zender gaven een positie in het meest zuidwestelijk deel van Niger. Via Togo, Benin en Burkina Faso is ze daar heengevlogen.

Het Britse mannetje Mark is nog onderweg in Mauretanië, hij is sinds de vorige update op 15 maart een 481 kilometer noorderlijker gevlogen. Roger was tijdens de vorige update in Mauretanië, na eerst nog een 120 kilometer naar het zuiden te zijn afgezakt is hij op 20 maart toch weer opweg naar het noorden gegaan. Hij is nu ongeveer ter hoogte van de plek waar hij op 15 maart was.

Het Britse vrouwtje Beatrice, de Wit‐Russische Ludmila en de Duitse Astrid zijn nog in dezelfde gebieden (resp. Mali, Niger en Ghana) als tijdens de vorige update.

15-03-2017
De voorjaarstrek satellietkieken is begonnen!!
De twee Britse mannetjes Mark en Roger zijn op de vleugels gegaan richting het noorden. Beide vogels zijn op 13 maart vertrokken, daarmee zijn ze allebei meer dan twee weken eerder aan hun voorjaarstrek begonnen dan vorig jaar. Mark is in Mauretanië 370 kilometer naar het noorden gevlogen en Roger is vanuit Senegal 530 kilometer in noordwestelijke richting gegaan en is nu ook in Mauretanië. Het wordt interessant om te kijken of ze nu ook eerder in hun broedgebied arriveren. In het voorjaar van 2015 kwam Mark op 24 april in Engeland aan. In 2016 vloog Roger op 1 mei en Mark op 2 mei boven het Britse continent.

Het Britse vrouwtje Beatrice is in het zuiden van Mali 30 kilometer oostelijker gevlogen.
Ludmila, het Wit‐Russische vrouwtje is nog in Niger, Duitse Astrid en Britse Sally zijn nog op hun vaste stek in Ghana. In 2015 en 2016 gingen Ludmila en Astrid rond eind maart/begin april op weg naar het noorden. Zullen ook zij dit jaar net zoals de twee Britse mannetjes eerder vertrekken? Wordt vervolgd.

20-02-2017
Het Britse mannetje Mark is op 17 of 18 februari vertrokken uit zijn overwinteringsgebied in de Saloum‐delta. Dat is twee weken eerder dan in de voorgaande twee jaren! Hij is 300 kilometer naar het noordoosten van Senegal gevlogen. In maart van 2014/2015 en 2015/2016 verbleef hij tot aan zijn defnitieve vertrek naar het noorden (eind maart) nog zo’n twintig dagen in het zuiden van Mauritanië. We zijn benieuwd wat hij de komende tijd gaat doen.

Het Wit‐Russische vrouwtje Ludmila is in Niger nog een 25 kilometer noordwestelijker gevlogen.

De overige vier satellietkieken (Astrid/noordoosten Ghana, Beatrice/zuiden Mali, Roger/zuiden Senegal en Sally/zuidoosten Ghana) zijn nog in dezelfde gebieden als op 25 januari 2017.

25-01-2017
Na de laatste update van 11 januari is het Wit‐Russische vrouwtje Ludmila in Niger nog een klein stukje (35 km) westelijker gevlogen. Het centrum van de activiteiten van het Britse vrouwtje Beatrice in Mali is 25 kilometer naar het noordoosten opgeschoven.

Sally was op 24 januari 2017 de ster van de avond in BBC Winterwatch! Toen Sally afgelopen zomer (27 juli 2016) door onze collega’s Almut en Raymond werd gevangen voor het satellietzenderonderzoek, was presentator Martin Hughes‐Games (Spring‐ en Autumnwatch) samen met een cameraploeg van de BBC daarbij aanwezig. Een deel van de beelden is terug te zien in een clip op de website van de BBC: Montagu’s Harrier: UK’s rarest breeding bird of prey.

Een verslag van Raymond over het vangen van Grauwe Kiekendieven voor het satellietzenderonderzoek afgelopen zomer in Groot‐Brittannië is te lezen in onze nieuwsbrief Monty’s Flying Circus 2016 jaargang 10 nummer 3.

BBC Winterwatch.
11-01-2017
Deze keer verrast Ludmila het Wit‐Russische vrouwtje ons, ze is vanuit Nigeria 660 kilometer verder gevlogen naar Niger. Dit is verrassend te noemen, omdat ze in de voorgaande jaren pas eind maart/begin april naar Niger vloog. Dit was dan aan het begin van haar voorjaarstrek naar het noorden. Wat de oorzaak is van deze vroege verplaatsing is gissen.

De satellietkieken Sally, Roger, Mark, Beatrice en Astrid zijn nog in dezelfde gebieden als tijdens de vorige update.

28-12-2016
Na alle verwondering bij de vorige update over hoe zuidelijk het Britse vrouwtje Sally is gevlogen, lijkt ze nu definitief op ‘haar’ tweede winterplek te zijn.

Ludmila het Wit‐Russische vrouwtje is net als in de voorgaande jaren van het noorden van Kameroen 200 kilometer naar het westen gevlogen. Ze is nu in het noordoosten van Nigeria, in de staat Borno. Afgaand op de jaren hiervoor zal ze daar tot aan de voorjaarstrek blijven.

Over Roger, Mark, Beatrice en Astrid is geen nieuws te melden.

12-12-2016
Het Britse vrouwtje Sally laat ons van de ene in de andere verbazing vallen. Het was voor ons heel bijzonder dat ze naar Ivoorkust vloog, ze was daarmee al de meest zuidelijk overwinterende Grauwe Kiekendief in het twaalf jarig satellietzenderonderzoek. Ging ze vervolgens ook nog eens door naar Lake Volta in Ghana. En nu ... is ze zelfs nog weer zo’n honderd kilometer zuidelijker gevlogen. Ze is (voor zo lang het duurt) nu in een gebied vlak boven Songor Lagoon. Als je inzoomt op de kaart is aan de structuur te zien dat het een gebied met veel akkertjes is.

Het gebied boven Songor Lagoon waar Sally nu is. Aan de structuur te zien is het een gebied met veel akkertjes. (klik voor vergroting). Op deze akker worden pepers verbouwd. (klik voor een vergroting)
07-12-2016
When Sally met Roelof?
Sally is helemaal doorgevlogen Ghana! Ze blijft ons verrassen. Zoiets vergelijkbaars hebben we nog maar één keer eerder gezien. Dat was bij een Bruine Kiekendief Roelof genaamd. Hij werd in 2014 in de buurt van Delfzijl gevangen en uitgerust met een GPS‐logger. Bij zijn terugkomst in Nederland in het voorjaar van 2015 werd voor ons zijn bijzondere omzwerving in het winterseizoen 2014/2015 zichtbaar. Sally is nu 25 kilometer verwijderd van het gebied bij Lake Volta waar Roelof overwinterde, en waar hij waarschijnlijk nu ook weer is. Lees meer over de bijzondere route van Roelof in ons natuurbericht ‘Groningse Bruine Kiekendief vliegt helemaal naar Ghana’ op de website van Nature Today.

De route van Bruine Kiekendief Roelof in het winterseizoen van 2014/2015 en de recente route van het Britse Grauwe Kiekendiefvrouwtje Sally. (klik voor vergroting) Het Britse Grauwe Kiekendiefvrouwtje Sally is in Ghana op ongeveer 25 kilometer van het gebied waar Bruine Kiekendief Roelof in het winterseizoen van 2014/2015 verbleef. (klik voor vergroting)
Enkele dagen eerder dan vorig jaar is Roger uit de Saloum‐delta vertrokken en 75 kilometer zuidelijker gevlogen naar zijn volgende wintergebied. Hij verblijft daar in de omgeving van de rivier Koular Bolon, dat is dichtbij de grens met Gambia. Mark, Beatrice, Astrid en Ludmila zijn nog in dezelfde gebieden als op 25 november.

25-11-2016
Van het Britse mannetje Mel hebben we moeten vaststellen dat dit zijn laatste reis naar de Sahel is geweest. We ontvangen nog wel signalen van zijn zender waardoor het lijkt alsof hij nog leeft, maar na bestudering van de signalen is de conclusie dat hij dood is.

Sally een van de andere vier Britse vogels, is tot onze verrassing naar Ivoorkust gevlogen! Zij is daarmee tot nu toe de meest zuidelijk overwinterende Grauwe Kiekendief uit de geschiedenis van het satellietzenderonderzoek met Grauwe Kiekendieven, dat we in 2005 zijn gestart. Een interessante ontwikkeling!

Het half melanistische mannetje Mel, van een satellietzender voorzien op 25 juli 2016. © Mark Thomas. (klik voor vergroting)
Het andere Britse vrouwtje Beatrice heeft net als Sally het grensgebied van Mauritanië met Mali verlaten. Ze is 500 km zuidoostwaarts Mali ingetrokken, ze is nu in de provincie Ségou. Een gebied waar eerder ook andere Grauwe Kieken met satellietzenders overwinterden, zoals bijvoorbeeld het Nederlandse mannetje Franz (2006‐2012) of het Duits vrouwtje Hanna‐Luise (2010‐2015). Routes van alle voorgaande jaren zijn terug te vinden onder het kopje Zenders op deze website.

Astrid, Ludmila, Roger en Mark zijn nog in de gebieden (respectievelijk Ghana, Kameroen en Senegal) waar ze sinds de vorige update al verblijven. In de voorgaande jaren zijn alleen Roger en Ludmila nog naar een ander gebied vertrokken.

Mooi nieuws is dat de Grauwe Kiekendief tot ‘De Soort van Groningen’ is gekozen. De Grauwe Kiekendief krijgt als kersverse ambassedeur van provincie Groningen een werkpremie van €15.000,‐ mee. Daar gaan we voor het komende broedseizoen drie satellietzenders aanschaffen en deze op ‘Groninger’ Grauwe Kiekendieven binden. Volgend jaar kunnen we dan na zeven jaar ook weer vogels uit Nederland volgen op hun reis van en naar de Sahel.

24-10-2016
Verrassend is dat Astrid sinds 19 oktober al 975 kilometer zuidwestelijk is gevlogen. Vandaag was ze aan het begin van de middag op ongeveer 60 kilometer van de Ghanese grens. Ghana is het land waar Astrid altijd het grootste deel van de winter doorbrengt. Opvallend is dat ze daar bijna een halve maand eerder naar onderweg is dan in alle eerdere jaren (sinds 2013).

Ludmila is 60 kilometer naar het zuidwesten gevlogen. Ze is vanuit Tsjaad nu in het noorden van Kameroen aangekomen, net als in de voorgaande twee jaren.

Alle vijf Britse kieken zijn nog op dezelfde plaats als tijdens de update van 20 oktober. Van Roger en Mark is het interessant om te zien dat ze geen overlap lijken te hebben in het gebied waar ze verblijven.

20-10-2016
Roger is op 16 oktober vanuit Mauritanië naar Senegal vertrokken, waar hij op 18 oktober in zijn tweede wintergebied arriveerde. Dat is een halve maand eerder dan in 2015. Mark en Roger zitten nu in hetzelfde gebied. Roger zal later dit jaar of begin 2017 naar verwachting verder naar het zuiden afzakken richting de grens met Gambia.

Mark was al in Senegal, ook hij is daar eerder naartoe gevlogen in vergelijking met de twee voorgaande jaren. Dit jaar is hij bijna een maand eerder in de Saloum‐delta. Zijn route in Mauretanië is dit jaar ongeveer 500 kilometer westelijker. Opvallend is ook dat hij dit jaar zijn eerste winterstop niet in het zuidoosten van Mauretaniëheeft gehouden. In de voorgaande twee jaren verbleef hij daar in hetzelfde gebied waar Mel dit jaar ook is geweest. Mel heeft dat gebied vlak ten noorden van de grens van Mauritanië met Mali verlaten. Hij is de grens overgestoken en een klein stukje westelijker gevlogen. Maakt hij aanstalten om net als Mark en Roger ook naar Senegal te vliegen?

De najaarstrek van Mark in de jaren 2014, 2015 en 2016.(klik voor vergroting)
De beide Britse dames Beatrice en Sally, zijn nog in dezelfde gebieden in het zuidoosten van Mauretanië als in de vorige update. Ook Astrid en Ludmila hebben zich niet verder verplaatst in Niger en Tsjaad.

Bij Astrid is mooi te zien hoe verschillend de routes van de najaarstrek kunnen zijn om in hetzelfde gebied in Afrika uit te komen. Haar eerste wintergebied ligt altijd rond de grens van de provincies Maradi en Zinder in Niger. Astrid slaapt en jaagt daar in een gebied van ongeveer 350 km². Ludmila komt op dit moment in Tsjaad uit op een gebiedsgebruik met een oppervlakte van ongeveer 240 km².
De najaarstrek van Astrid in de jaren 2014, 2015 en 2016. (klik voor vergroting). Drie jaar het eerste wintergebied van Astrid in Afrika, in de provincies Marandi en Zinder in Niger. (klik voor vergroting) Drie jaar het tweede wintergebied van Ludmila in Tsjaad. (klik voor vergroting)
09-10-2016
Het Britse mannetje Mark is vanuit Zuid‐Mauretanië 560 km verder gevlogen naar de Saloum‐delta in Senegal, waar hij de voorgaande jaren ook overwinterde. De vier andere Britse kiekendieven Mel, Roger, Beatrice en Sally vliegen nog steeds rond in de gebieden waar zij tijdens de vorige update ook zaten; zij legden de afgelopen twee weken op hun dagelijkse luchten niet meer dan 150 km af. Wit‐Russische Ludmila is een stukje verder opgeschoven richting de grens van Kameroen. Astrid is van centraal Niger doorgevlogen naar het zuiden van dat land, in totaal vloog zij 770 km.

27-09-2016
De meeste kiekendieven zitten nu in hun eerste winterverblijven. Mark en Roger zijn nog steeds in het zuiden van Mauretanië, op zo'n 70 kilometer van de grens met Senegal. Sally en Beatrice verblijven nog steeds in het grensgebied van Mauretanië en Malí. Mel is na een vliegtocht van ruim 1000 kilometer ook bij de grens van Mauretanië en Malí aangekomen. Alle vijf Britse kieken zijn nu dus in de Sahel, die nu nog relatief groen is. Wit-Russische Ludmila is zoals ze de voorgaande jaren ook deed wat verder Tsjaad in gevlogen, in de richting van Kameroen. Astrid heeft vanaf de Libische kust in zes dagen tijd 1850 kilometer afgelegd op weg naar het haar vertrouwde centraal Niger.

21-09-2016
Astrid is van Italië overgestoken naar Libië. Op 19 september werd zij om 17.13 uur gepeild in de 'voet' van Italië, op 20 september om 10.31 uur boven de Ionische Zee, op dezelfde dag om 15.21 uur bevond zij zich op 70 km voor de Libische kust. Het volgende signaal kwam op 21/9 om 9.30 uur vanaf het vasteland van Libië. Haar oversteek van de Middellandse Zee was ruim 810 km lang! Mark is de Sahara over en bevindt zich nu in het zuiden van Mauretanië, zo’n 150 kilometer ten noorden van Roger. Wat meer naar het oosten in Mauretanië bevinden Sally en Beatrice zich op slechts 70 km afstand van elkaar. Sally beweegt heen-en-weer tussen een aantal gebieden die zo’n 30 km uiteen liggen. Mel heeft het Atlasgebergte achter zich gelaten en is doorgevlogen naar het noorden van Malí. Ludmila is nog steeds op ongeveer dezelfde plek in centraal Tsjaad.

Deze week verscheen een wetenschappelijke publicatie van onze promovenda Almut Schlaich in de Journal of Animal Ecology. Daarin beschrijft zij hoe Grauwe Kiekendieven reageren op de verslechterende omstandigheden in de Sahel: ze moeten in droge gebieden harder werken om aan voedsel te komen. Het artikel is te lezen op de website van de Journal of Animal Ecology, of als pdf te downloaden:

A.E. Schlaich, R.H.G. Klaassen, W. Bouten, V. Bretagnolle, B.J. Koks, A. Villers, & C. Both (2016). How individual Montagu's Harriers cope with Moreau's Paradox during the Sahelian winter. Journal of Animal Ecology. DOI: 10.1111/1365-2656.12583

15-09-2016
Mel is aardig doorgevlogen en heeft zowel de Pyreneeën als de Middellandse Zee overgestoken, en bevindt zich nu in het noorden van Algerije. De Britse zendervogels Roger en Beatrice hebben intussen de Sahara achter zich gelaten en zijn in groenere streken beland. Allebei zitten ze in het zuiden van Maretanië, maar Roger wel zo'n 500 km westelijker dan Beatrice. Beatrice is het gebied waar Sally al sinds begin september verblijft tot zo'n 150 km genaderd. Sally vliegt nog steeds rond op de grens van Mauretanië en Malí. Grappig genoeg vliegt Mark nagenoeg parallel aan de route van Beatrice, de partner waarmee hij dit jaar in Engeland jongen grootbracht. Mark bevindt zich nog in de woestijn in het noorden van Malí. Ludmila vermaakt zich in het haar bekende gebied in Tsjaad. Astrid bevindt zich als enige van de satellietvogels nog in Europa, maar is al wel wat verder Italië ingetrokken. Astrid heeft de afgelopen jaren grillige routes gekozen, en we zijn benieuwd voor welke verrassingen zij ons dit jaar weer stelt.

Ter vergelijking de afstanden die de vogels hebben afgelegd sinds de vorige update (en het aantal dagen waarin ze dat deden):

- Astrid 135 km (4 d)
- Beatrice 895 km (4 d)
- Ludmila 20 km (2d)
- Mark 1215 km (5 d)
- Mel 1003 km (5 d)
- Roger 1178 km (5 d)
- Sally 115 km (4 d)

11-09-2016
Twee van de zeven satellietkieken zijn nog in Europa, twee zijn al in de Sahel, één verblijft in Oost-Marokko, twee bevinden zich in de Sahara.

Het Britse mannetje Mel is als laatste van de gezenderde vogels uit zijn broedgebied vertrokken. Hij had nog de zorg voor zijn jongen uit een nest dat laat was begonnen. Op 9 september was hij Parijs voorbij. De nacht van 10 op 11 september bracht hij door in het voorgebergte van de Pyreneeën vlakbij Lourdes.

Mark verblijft al 10 dagen in het stopover-gebied in het oosten van Marokko.

Beatrice is in vier dagen hemelsbreed 750 kilometer naar het zuiden gevlogen, van westelijk Algerije naar het noordwesten van Malí.

Roger heeft in twee dagen 700 kilometer afgelegd: van Midden-Marokko tot Noord-Mauretanië. Vorig jaar arriveerde hij daar een week eerder.

Sally verblijft sinds 4 september in het grensgebied van Maretanië en Malí.

Wit-Russische Ludmila zit sinds 6 september in haar eerste overwinteringsgebied in Tsjaad. In voorgaande jaren verbleef zij daar tot in oktober.

Duitse Astrid uit Saksen-Anhalt bevindt zich momenteel nog aan de oostkust van Italië.

08-09-2016

Roger is als vierde Britse vogel nu ook in in Afrika! In de vroege ochtend van 6 september (2:30 uur) was er nog een signaal van zijn zender uit Spanje. Vanmorgen om circa 6 uur vond een satelliet het signaal van Rogers zender boven het Atlasgebergte in Marokko. Het is niet te zeggen wanneer Roger daadwerkelijk de oversteek van Spanje naar Marokko heeft gemaakt. Alleen dat hij tussen deze twee signalen in ongeveer 680 kilometer heeft afgelegd.
Dit is het beeld dat Roger zag toen hij vandaag over het Atlasgebergte trok.(klik voor vergroting)

Beatrice is 650 kilometer naar het zuiden doorgevlogen. Ze was op 7 september in het noordwesten van Algerije.

Niet iedere dag komt er een signaal van de satellietzenders binnen. Daarom zit er verschil in de update datum van de vogels, dat kan oplopen tot twee dagen.
Dit is wat Beatrice in het noordwesten van Algerije onder zich ziet. (klik voor vergroting)
Mark is nog in het oosten van Marokko. Hij verblijft daar in een bekend stopovergebied voor Grauwe Kiekendieven. Dat we dankzij het onderzoek met satellietzenders hebben ontdekt. Het gebied is daarom door Werkgroep Grauwe Kiekendief meerdere keren bezocht om onderzoek te doen naar wat de kiekendieven daar vinden op hun tussenstops.

Lees je meer over het fenomeen stopover bij Grauwe Kiekendieven op trek in het proefschrift (2010) van Christane Trierweiler en over ons onderzoek in oostelijk Marokko in de Master’s thesis van Almut Schlaich.
Veldwerk in oostelijk Marokko. Het gebied waar Mark nu een stopover houdt. (klik voor vergroting)


Sally is in het grensgebied tussen Mauretanië en Mali aangekomen. De vraag is in welk land gaat zij de winter doorbrengen? Wordt het Mali met de Nigerdelta, net als het Britse vrouwtje Rowan van vorig jaar? Of is Senegal haar eindbestemming? Waar Roger en Mark naar onderweg zijn.
Wel wat anders dan een door de weekse dag in Engeland. (klik voor vergroting)

Ludmila is in Tsjaad, in de provincie Bahr El Gazel aangekomen. Een gebied waar ze in de voorgaande jaren steeds enkele weken verbleef om daarna door te vliegen naar het noorden van Kameroen en van daaruit naar Nigeria.
Wel wat anders dan een door de weekse dag in Engeland. (klik voor vergroting)

Astrid ziet nog niet de rode aarde van Afrika onder zich. Zij is net de Adriatische Zee vanuit Kroatië overgevlogen en heeft vanmorgen iets ten zuiden van Pescara de oostkust van Italië bereikt. Aan de foto’s op Google Earth te zien een nogal toeristische omgeving.
Dit is wat Astrid vanmorgen waarschijnlijk zag toen ze vanaf de Adriatische Zee in Italië arriveerde. (klik voor vergroting)
Mel is nog niet vertrokken uit zijn broedgebied.

05-09-2016
Mark en Beatrice zijn ook in Afrika aangekomen!
Van Mark was er op 31 augustus nog een signaal boven Spanje. Exact twee dagen later en 600 kilometer zuidelijker kwam er van hem een nieuwe positie binnen deze keer uit het oosten van Marokko. Beatrice is van 4 op 5 september in het noorden van Marokko aangekomen.

Het Duitse vrouwtje Astrid is sneller dan verwacht verder naar het zuiden doorgevlogen. Vanmiddag om 17 uur kwam er een positie van haar binnen die in het noorden van Hongarije ligt.

Ludmila het Wit‐Russische vrouwtje is na de vorige update vanuit het zuidoosten van Libië doorgevlogen en ze is nu halverwege Tsjaad. Vorig jaar op 4 september was ze op dezelfde plek als nu. Ook Sally het Britse vrouwtje is verder naar het zuiden afgezakt. Ze heeft nu het zuidoosten van Mauretanië bereikt. Ze is nu in hetzelfde gebied als waar het Britse vrouwtje Rowan in het najaar van 2015 een tijdje verbleef.

Roger is nog in het zuiden van Spanje en Mel is nog niet vertrokken uit Engeland.

01-09-2016
Zoals we hadden verwacht is Astrid naar de provincie Olomouc, in Tsjechië gevlogen. Daar zal ze een tijdje blijven. Vorig jaar vloog ze na 10 september verder door naar het zuiden. Dit is een enorm verschil met de ‘tactiek’ die Ludmila en Sally gebruiken. Deze beide vrouwtjes zijn in een ruk doorgevlogen naar Afrika. Zij hebben inmiddels respectievelijk het zuidoosten van Libië en het zuidwesten van Algerije al bereikt.

Roger blijft net als vorig jaar een aantal dagen in een gebied op 60 kilometer ten zuidwesten van Sevilla. Mark en Beatrice vliegen bijna gelijk op, en zijn nu beiden in het zuiden van Spanje aangekomen.

De routes die Roger en Mark vliegen zijn bijna identiek aan hun route van vorig jaar. Klik op de afbeelding voor een vergroting.

Het Britse mannetje Mel is nog in Engeland.

29-08-2016
De trek van de Grauwe Kiekendieven is begonnen!

Het Wit‐Russische vrouwtje Ludmila en het ‘nieuwe’ Britse vrouwtje Sally zijn van de zeven satellietkieken als eersten in Afrika aangekomen. De hoogste tijd voor een rondje ‘Even voorstellen ...’, en informatie over ‘oud bekenden’.
    Groot‐Brittannië
    Vanuit Groot‐Brittannië komen dit jaar maar liefst vijf Grauwe Kiekendieven met een satellietzender. Op 25 en 27 juli 2016 hebben in samenwerking met The Royal Society for the Protection of Birds (RSPB) in Groot‐Brittannië medewerkers van Werkgroep Grauwe Kiekendief net als in 2015 drie Grauwe Kiekendieven gevangen voor het migratieonderzoek met satellietzenders. Evenals vorig jaar werd de aanschaf van deze zenders mogelijk gemaakt door: Mark Constantine van The Sound Approach.

    Even voorstellen .... :
    Mel ‐ is een zeer bijzonder mannetje dat op 25 juli 2016 in Engeland gevangen werd. Hij is een half melanistische Grauwe Kiekendief (vandaar zijn naam). Half melanistische en melanistische Grauwe Kiekendieven zijn als broedvogel voornamelijk in Frankrijk, Portugal en Spanje bekend. Een speciaal geval dus. Eerdere meldingen van een melanistische Grauwe Kiekendief in Groot‐Brittannië dateren van 1991 en 2008. Mel is nog niet vertrokken uit Engeland. Hij had twee beschermde nesten met jongen, waarvan een nest met twee jongen die op 25 juli nog maar circa vijf à zeven dagen oud waren. Die moeten nu ongeveer een anderhalve week geleden zijn uitgvlogen, en zijn voor voedsel nog afhankelijk van de oudervogels.

    Beatrice ‐ is net als Mel op 25 juli 2016 gevangen en van een zender voorzien. Zij was dit jaar een van de twee vrouwtjes van een ‘oud bekende’, te weten satellietkiek Mark (2014). Met succes hebben zij hun jongen grootgebracht. Ook beide nesten van Mark werden voorzien van nestbescherming.

    Sally ‐ is op 27 juli 2016 gevangen. Zij was het vrouwtje van Roger, die in 2015 een zender kreeg. Ook zij brachten met succes jongen in een beschermd nest groot.

    Het half melanistische mannetje Mel, van een satellietzender voorzien op 25 juli 2016. © Mark Thomas. (klik voor vergroting) Het Grauwe Kiekvrouwtje Beatrice. 25 juli 2016. © Mark Thomas. (klik voor vergroting) Sally, het Grauwe kiekvrouwtje dat op 27 juli 2016 een satellietzender kreeg. © Mark Thomas. (klik voor vergroting) Het Grauwe kiekmannetje Roger, vernoemd naar de gerenommeerde kiekendievenexpert Roger Clark, 9 juli 2015. © WGK. (klik voor vergroting) Het Grauwe kiekmannetje Mark, vernoemd naar Mark Constantine, 20 juli 2014. © Mark Thomas. (klik voor vergroting)
    Wit‐Rusland
    Ludmila ‐ een vrouwtje dat in 2014 in het oosten van Wit‐Rusland is gevangen en nu voor het derde jaar haar reis naar Afrika aan ons prijs geeft. In het gebied waar Ludmila het broedseizoen doorbracht wordt niet aan actieve bescherming van nesten van Grauwe Kiekendieven gedaan. We weten dus niet of ze dit jaar succesvol heeft gebroed. Aan de hand van de zendergegevens uit het broedseizoen kunnen we alleen concluderen dat ze in ieder geval een poging tot broeden heeft gedaan. Wit‐Rusland 25 juli 2014, het vrouwtje Ludmila wordt losgelaten door Ben Koks. © Leen Smits.(klik voor vergroting)
    Duitsland
    Astrid ‐ van de twee satellietkieken die dit voorjaar in Duitsland terugkeerden is alleen Astrid nog over. Het mannetje Kees is sinds half juli niet meer in leven. Astrid heeft dit jaar met succes twee jongen grootgebracht. Al sinds 2012 heeft zij een satellietzender en ze vliegt nu dus voor het vijfde jaar met een zender naar Afrika. Ze is zoals het nu lijkt net als in de voorgaande jaren opweg naar haar eerste tussenstop. Deze is in de provincie Olomouc, in Tsjechië. Astrid werd in de zomer van 2012 gevangen. Zij vliegt nu voor het vijfde jaar met een zender naar Afrika! © Rene Fonger.(klik voor vergroting)