logo Werkgroep Grauwe Kiekendief, © 2009 Misty Smit - Klik voor de beginpagina 'home'
Satelliet 2012 Home
SATELLIETROUTE GRAUWE KIEKENDIEVEN 2012/2013
Laatste nieuws van de satellietkieken
10-06-2013 (laatste update van dit voorjaar!)
De vorige keer gaven we al aan dat 2013 een uitzonderlijk jaar zou worden vanwege de nodige vertraging van onze kieken onderweg vanuit de overwinteringsgebieden. Een aantal kiekdames bleken nog onrustig te zijn. We hebben de laatste tracks bekeken. Hierbij het laatste overzicht.

3 dames zijn nog op drift geweest, waardoor uitwisseling van kieken tussen de N-Europese landen weer eens blijkt:

Lea blijft boeien: Onze Deense dame verlaat Leer op 22-5 rond het middaguur en vliegt naar OZO (slaapplaats onder Oldenburg?). Op 23-5 trekt ze langs de N-zijde van deze stad (lijkt gejaagd te hebben op het vliegveld) en kom aan de O-kant van Oldenburg uit aan de boorden van de rivier de Hunte. Ze vliegt van daaruit op 28-5 95 km naar NW en komt ten N van Norden aan de kust onder Nordeney uit (slaapplaats) en vliegt de volgende dag weer terug naar landbouwgebied ONO van Oldenburg. Daar is ze - na een uitstapje (30-5) naar de O-zijde van de Wezer - gebleven tot 3-6. Vervolgens trekt ze naar de Waddenzeekust onder het eiland Wanderooge waar ze van 15 op 16-5 ook al een nacht bleef. Kennelijk vindt Lea daar ook niet wat ze zocht, want vliegt naar de Dolardkust ten W van Emden: we zien een slaapplaats nabij de Radarturm beim Schöpfwerk Knoc en de windmolens op de hoogte van Delfzijl. De volgende dag (5-6) arriveert ze in het akkerland bij de waddendijk nabij Krummhörn, waar ook de afgelopen 5 dagen de signalen haar peilden.

Nagekomen bericht (11-6): De plaatselijke kiekendiefbeschermers Sabine en Rolf Baum - bekend van oud-zenderkiek Sabine - kiekten haar in de vlucht voor een windmolen en tijdens het bouwen van haar nest (zie de foto's hiernaast).

Tineke: verlaat op 25-5 toch O-Grunn en vliegt naar Dld. Slaapplaats op 10 km ZW van Oldenburg. Vliegt op 26-5 naar gebied Ahlerstedt (tussen Bremen en Hamburg), waar ook de gehele laatste week haar satellietsignalen vandaan kwamen.
De plaatselijke kiekendiefbeschermers Sabine en Rolf Baum - bekend van oud-zenderkiek Sabine - kiekten Lea in de vlucht voor een windmolen - © Sabine en Rolf Baum   (klik voor vergroting)
De plaatselijke kiekendiefbeschermers Sabine en Rolf Baum - bekend van oud-zenderkiek Sabine - kiekten Lea tijdens het bouwen van haar nest - © Sabine en Rolf Baum   (klik voor vergroting)
Astrid: op 1-6 verlaat de omgeving van haar vanggebied 2012 in Sachsen Anhalt, Dld. In een aantal dagen trekt ze door ZO-Dld en slaapt van 5 op 6-6 op het drielandenpunt Dld, Tsjechië net over de grens in Polen. Met nog 1 tussenstop trekt ze verder Polen in en komt op 8-6 aan in akkerland op 76 km ten Z van Poznan.

De andere 2 dames lijken zich nu te "stabiliseren" en hebben - in navigatietermen - "Bestemming bereikt":

Mathilde: is nog gewoon in DK;
Ha-Lu: is - i.t.t. vorig jaar - ook nog in haar oorspronkelijk vanggebied in Brandenburg, O-Dld.

Hiermee sluiten we onze satellietupdates voor dit trekseizoen af, aangezien het zomerveldwerk ons nu helemaal in beslag gaat nemen. We wensen u allen - en natuurlijk alle kieken - een prachtig broedseizoen toe. Wij melden ons zeker weer met nieuwe updates vanaf het eind van de zomer op deze website.
Blijf ons steunen en volgen via Twitter en Facebook!

Eerder nieuws van de satellietkieken (23) »»» lees verder
19-05-2013
2013 zal hoe dan ook als een uitzonderlijk jaar de boeken in gaan. Door stagnatie - door slecht weer - rondom het Middellandse Zee gebied hebben veel Sahelgangers de nodige vertraging opgelopen. Zo ook onze Grauwe Kiekendieven. Wat echter ook opvalt is dat de dames dit voorjaar hard moeten werken om aan de man te komen. Er lijkt een mannentekort en vanaf 1990 hebben we 2-3 van dergelijke voorjaren gehad.

Het gedrag van onze vijf satellietvrouwtjes lijkt daarmee voor een deel verklaard. Alle wijfjes zijn aangekomen in gebieden die als reguliere broedgebieden te boek staan. In de vorige update maakte wel al melding dat onze Deense Lea waarschijnlijk de gekste strapatsen zou uithalen. Zo geschiedde. Lea heeft het laatste hupje naar Denemarken niet gemaakt en is vanaf de benedenloop van de Elbe uiteindelijk via de kustpolders van Niedersaksen Op het moment van dit schrijven kan ze jagend worden gezien in de veenpolders van Rheiderland (ten westen van de Ems, globaal tussen Leer en Bunde). Een steenworp afstand van de grens en dichtbij één van de grootste subpopulaties van NW-Europa (ons eigen Oldambt). Het is niet uitgesloten dat ze hier Tineke gaat tegenkomen. Tineke heeft in ieder geval de bloeiende koolzaadvelden tussen Delfzijl en Wagenborgen gezien en daar waarschijnlijk kennisgemaakt met de 3-4 paren die daar momenteel zijn gesetteld. Vandaag heeft ze voornamelijk gebieden in de veenkoloniën rondom Veendam bezocht. Mogelijk om op te vetten na haar migratie dwars door westelijk Afrika en een forse lap Europa.

Zowel Mathilde, Astrid en Hanna-Luise zitten nog steeds in de gebieden waar ze eerder arriveerden. Toch lijkt het er sterk op dat deze vrouwtjes nog onrust in de kont hebben en ze nog op zoek zijn naar een geschikte broedplaats. Zonder een elegant, bij voorkeur volledig uitgekleurd en met name wendbaar (veel prooien!) mannetje zal zo'n broedplaats echter niet het feest van een succesvol broedpaar mogen beleven.

Toch zal het de komende weken niet meevallen om aan de bak te komen. Het aanbod aan veldmuizen is momenteel ronduit beroerd, alternatieve prooien als gele kwikstaart en veldleeuweriken lijken echter in forse aantallen aanwezig te zijn.

Dit is voorlopig onze laatste update. Als we de komende weken meer informatie hebben over het wel en wee van onze 5 satellietgezenderde grauwe kiekendieven dan laten we het jullie via deze pagina, Twitter en Facebook weten. We kunnen wel alvast verklappen dat we begin juli weer naar Saksen Anhalt zullen afreizen om een tweetal volwassen 'wiesenweihen' te vangen. 2013 zal het 9e jaar worden dat we met satellietzenders verder gaan. In Europa kennen wij geen groep die zo lang haar tanden zet in het doorgronden van zaken als migratie, mortaliteit, de betekenis van stopover-regio's en overwintering rond een soort als juist de Werkgroep Grauwe Kiekendief. Later in 2013 zullen er in ieder geval twee artikelen in wetenschappelijke tijdschriften over onze satellietzenders verschijnen. Daarmee hopen we de opgedane kennis met zoveel als mogelijk mensen van allerhande pluimage te delen.

Deze updates werden in de late uurtjes in elkaar gezet door Almut Schlaich, Raymond Klaassen, Sjoerd Sipma en Ben Koks. Als jullie suggesties hebben voor verbeteringen enzovoort dan dan stellen wij een berichtje zeer op prijs. We hopen in ieder geval dat jullie het net zo spannend hebben gevonden als wijzelf. Vogeltrek is en blijft één van de meest fascinerende fenomenen in de vogelwereld.

12-05-2013
Lea is op dit moment misschien wel de boeienste grauwe kiek. Via de Zwitserse Alpen, een stukje Frankrijk (Elzas) vloog ze Duitsland in. In de nacht van 10 en 11 mei heeft ze in de buurt van Braunschweig overnacht. We weten dat hier kleine aantallen 'Wiesenweihen' broeden. De laatste dagen lijkt ze vastgebakken langs de Nieder Elbe (globaal tussen Glückstadt en Cuxhaven). Naar onze inschatting broeden hier jaarlijks zo'n 5-8 paar grauwe kiekendieven. Het zou ons niet verbazen dat ze niet naar Denemarken zal doorvliegen maar in dit landschappelijk zeer fraaie akkergebied zal blijven.
De route van onze Tineke is een kopie van eerdere edities. Er zijn meerdere opties realistisch maar het is wel een feit dat op haar broedplaats nabij Delfzijl nu al een paar dagen een ander paar grauwe kiekendieven bovenmodale belangstelling hebben voor een perceel koolzaad.
Mathilde is inmiddels door Mathilde Lerche-Jørgensen nabij het Deense Ballum waargenomen.
Hanna-Luise lijkt - behoudens wat uitstapjes - te hebben gekozen voor de koolzaadrijke akkers in het verre oosten van Brandenburg.
Astrid is een mooi stukje opgeschoten en zit momenteel in het zuiden van Moravië (Tsjechië) in een gebied waar ze tijdens de najaarstrek van 16 augustus t/m 6 september verbleef. Zal Astrid haar TomTom op Saksen Anhalt afstellen of gaat ze voor een andere optie?
07-05-2013
Dit keer een heel snelle - en korte - update:
Lea - à la Neeskens hard door het midden.
Astrid, de eerste kiek in San Marino?
Tineke zit aan de bolognese.
Mathilda ging een waddenvisje halen vlakbij huis
En HL geen update want die is zu hause.
05-05-2013
We beginnen dit keer met Hanna-Luise: dit wijfje is als eerste thuis en zit nu ten zuiden van het gebied bij Seelow, waar we haar in 2010 vingen. Op 3 mei vloog HaLu ten oosten van Praag richting de grens van Tsjechië/Duitsland. Het lijkt er op dat deze vogel ten oosten van Dresden heeft overnacht om op 4 mei vervolgens in één ruk door te vliegen naar het grootschalige akkerland ten oosten van Berlijn. Mooi op tijd zou je zeggen, nu een mannetje aan de haak slaan die veel prooien weet te bemachtigen.
Mathilde zag vanmiddag rond 16.41 uur de Waal bij Nijmegen onder haar voorbij kronkelen en niet veel later heeft ze de Rijn nabij Arnhem vast en zeker gezien. Over 1-2 dagen zal dit Deense wijfje de akkers nabij Ballum en de daar prachtige Waddenzee in het vizier hebben. Hier vingen we haar in de zomer van 2009. Als Mathilde haar reis heeft voltooid dan is het de vierde volledige migratie van één en dezelfde vogel! Voor onze Belgische volgers: jawel, ook deze grauwe kiekendief vloog in een rap tempo over jullie mooie landje!
Astrid kwam op 2 mei via een stevig stukje Middellandse Zee aan op de westkust van Sardinië. Het lijkt er op dat geen veer op haar kop er aan dacht hier langer dan noodzakelijk te blijven, ze vloog direct door naar de kust van Italië. Op 3 en 4 mei hield ze een pauze boven Rome om op 5 mei de oostkust van dit land aan te doen. Nabij San Marino heeft haar satellietzender een groot aantal posities naar ARGOS verstuurd.
Ook Tineke gaat rap. Via het meest noordoostelijke deel van Algerije (net niet in Tunesië) vloog ze op 4 mei de zee op. Het leek er op dat ze Sardinië voorbij zou schieten, maar na een correctie kwamen een serie posities op 5 mei rond 16.00 uur van het zuidelijke deel van dit eiland.
Lea heeft een groot aantal posities doorgegeven waaruit kan worden geconcludeerd dat ze van 29 april t/m in ieder geval vandaag een serieuze stopover heeft gepland. Ze zit nu in een gebied tussen de Algerijnse plaatsen Zaouia en Skhouna. Ze loopt achter op de vier andere dames; zou dit later dit voorjaar een nadeel blijken te zijn als ze laat in het broedgebied zal arriveren? Laten we extra duimen voor deze prachtige vogel.
01-05-2013
Mathilde is ten oosten van Madrid in een bijna rechte lijn doorgevlogen naar het noorden. De peilingen suggereren dat de bekendste Grauwe Kiekendief van Denemarken de Pyreneeën aan de westzijde zal passeren. Dat doen meer kiekendieven die via Gibraltar Europa binnenvliegen. Wellicht heeft deze keuze te maken met het gegeven dat Grauwe Kiekendieven daar een rijke dis aantreffen op weg naar het noorden.

De meest spectaculaire jump noordwaarts is door Hanna-Luise gemaakt. Via Toscane ging ze in noordoostelijke richting naar het noorden van Italië. In de vroege ochtend van de dag dat Nederland een nieuwe koning kreeg, schampt deze in Brandenburg gevangen Grauwe Kiek nog even Slovenië. Bij het drielandenpunt passeert HaLu het grensgebied en steekt de Alpen over, Oostenrijk in. Haar sterk noordoost georiënteerde trek lijkt te duiden op het bewust mijden van de hoogste delen van de Alpen. De nacht van 30 april op 1 mei lijkt ze ten westen van Wenen te hebben doorgebracht. Vanmorgen tussen 9.00 en 10.00 uur stak ze die schöne blaue Donau over. Gezien haar voortvarendheid zal ze nu wel ergens in Tsjechië rondvliegen.

Alle drie de wijfjes die in Algerije zaten, zijn daar nog steeds. Goed nieuws is dat Lea een fors aantal nieuwe posities heeft doorgegeven. Het patroon duidt sterk op een stopovergebied. Net als Astrid en Tineke tendeert de trek sterk oostwaarts en het lijkt er op dat ons trio via de Laars van Italië Fort Europa in zullen vliegen. Na vier succesvolle expedities naar Oost-Marokko hopen we ons onderzoek de komende jaren ook richting Algerije te plooien. Binnenkort gaan we hier de eerste gesprekken over voeren.

We denken dat onze satellietvogels een goede weerspiegelingen zijn van de vertraagde migratie dit voorjaar. Ook in de broedgebieden druppelen de Grauwe Kiekendieven slechts mondjesmaat binnen.
28-04-2013
Mathilde verliet op 27 april (rond 13.00 uur) het Afrikaanse continent. 1½ uur later vliegt ze rechtstreeks naar Gibraltar, waarna ons wijfje langs de Spaanse kust scheert. Ten oosten van Málaga neemt ze de afslag naar Denemarken. Welke route ze precies neemt hopen we jullie de komende week te laten weten.
Lea, Astrid en Tineke zitten allen nog in Algerije. Van Lea kregen we de laatste signalen op 24 april uit het noorden van Algerije, Astrid liet zich gisteren (27 april) ten zuiden van Algiers peilen en Tineke verblijft nog steeds in haar stopoverregio. Grauwe Kiekendieven zijn - net als een flink aantal andere Sahelgangers - wat laat in 2013. In zowel het Oldambt als in Flevoland worden ze maar mondjesmaat waargenomen.
Hanna-Luise heeft de grootste jump gemaakt. Op 24 april kregen we het laatste signaal uit Algerije, en op 26 april (20.27 uur) werd ze boven zee ten westen van Sardinië gepeild. Tot en met 27 april (14.18 uur) hangt ze wat rond op en rond Sicilië. Waarschijnlijk heeft ze op dit moment de Alpen in vizier. In de volgende update hopen we jullie weer mee te nemen op de vleugels van onze Grauwe Kiekendieven!
21-04-2013
Sinds onze laatste update heeft onze taaie Deense dame Mathilde weer de nodige landschappen in het westen van Marokko aan zich voorbij zien trekken. Qua voedselsituatie en weersomstandigheden lijkt dit deel van de trekroute een walhalla en deze ranke dame zit nu vlakbij Rabat. De komende week zal ze - als het goed gaat - zeker Spanje bereiken.
Lea lijkt een curieuze fascinatie voor de grens van Algerije met Mauritanië te hebben. Op 16 april corrigeert dit wijfje en vliegt ongeveer beetje evenwijdig aan deze grens naar het NW om vervolgens op 19 april weer naar het NO te vliegen. Vandaag (14.12 uur) komt er een melding uit het midden van de Sahara.
Hanna Luise is inmiddels voorbijgesneld door Tineke en Astrid en zit niet ver ten oosten van haar stopoverregio. De migratie van Astrid en Tineke verloopt nog steeds gesynchroniseerd en beide wijfjes zitten nu niet al te ver van Algiers in een regio waar in eerdere jaren ook grauwe kiekendieven uit ons project geregeld gingen bijtanken. Het ligt erg voor de hand dat - behoudens Hanna Luise - de andere vier wijfjes even flink aan het enorme eiwitinfuus gaan alvorens ze de Middellandse Zee zullen oversteken. We weten van onze expedities naar het oosten van Marokko (2010 en 2011) dat grauwe kiekendieven in dit deel van Afrika enorme hoeveelheden (en met een groot soortspectrum) van leeuweriken zullen tegenkomen. Een probater energiedrankje dan de eieren en/of de jongen van soorten als kalanderleeuwerik, kortteenleeuwerik, Temmincksleeuwerik en bijv. Witbandleeuwerik is bijna niet te brouwen in deze regio.
De volgende update staat vast en zeker in het teken van het arriveren in Europa.
16-04-2013
Mathilde is sinds de vorige update rond de 1000 km naar het noorden doorgevlogen. In vier dagen trok zij de Sahara over en kwam gisteren in het Zuiden van Marokko aan. De laatste signalen kwamen uit een stenig gebied bij Guelmin, in de uitlopers van de Anti-Atlas. Nog een stukje en zij bereikt betere gebieden. Gebieden waarvan wij weten dat het daar een walhalla van leeuweriken is.
Hanna-Luise verbleef in haar stopovergebied op het Naama plateau in West Algerije. Vandaar vloog zij op 14 april 180 km strak naar het oosten.
Lea is ongeveer 790 km naar het noorden gevlogen en passeerde gisteren de grens van Mali met Algerije. Zij zit nu midden in de woestijn en moet de komende dagen nog aardig doorvliegen.
Het Duitse wijfje Astrid dat helemaal uit Ghana kwam, heeft inmiddels Tineke ingehaald. Tinke zat in Burkina Faso rond 350 km ten noorden van Astrids overwinteringsgebied. Nu zitten de beiden dames 1500 km noordelijker, in het centrale deel van Algerije en maar 60 km uit elkaar! Ze kunnen elkaar nog ontmoeten. Dan maar hopen dat Astrid Gronings verstaat!
11-04-2013
Mathilde is gisteren in ieder geval 240 km naar het Noorden in Centraal Mauritanië aangekomen. Volgens onze oude chauffeur Inoussay liggen daar de mooiste zandduinen van de Sahara.
Lea vloog aanvankelijk richting het Oosten en maakte vlak voor de legendarische Malinese stad Timbuktu een correctie pal naar het Noorden. Ze heeft ongeveer 100 km gevlogen terwijl ze hemelsbreed slechts 57 km is opgeschoten in noordelijke richting.
De Duitse Astrid heeft haar kompas naar het Noorden gericht, heeft Burkina Faso verlaten, zit nu 360 km verderop en heeft de rivier de Niger achter zich gelaten. Het is niet uitgesloten dat ze daarbij veel Europese trekvogels zoals Purperreiger, Kwak, Gele Kwikstaart en Tapuiten is tegengekomen.
Tineke heeft het grensgebied van Burkina Faso en Mali ruimschoots verlaten en zit nu 550 km in het Noorden van Mali.
Hanna-Luise lijkt met een elastiekje te zijn vast gebonden in het grensgebied van Marokko en Algerije, dit lijkt een serieuze stopoverplaats op weg naar Europa.
09-04-2013
Hanna-Luise is niet meer de einige die op trek is! Hoewel dit O-Duitse vrouwtje in N-Afrika weer verder trok - in Algerije net over de grens ter hoogte van het bij ons goed bekende Tendrara in O-Marokko - hebben alle andere satelliekiekdames Mathilde, Lea, Astrid en Tineke lentekriebels gekregen en zijn ook zij aan hun voorjaarstrek begonnen.
Deense Mathilde is vanuit Guinee sinds gisteren over Mali gevlogen en bevindt zich nu al in het zuiden van Mauritanië. Lea - ook Deense - trok in Mali 130 km naar NNO.
Duitse Astrid heeft Ghana verlaten en is via Togo in Burkina Faso aangekomen.
En O-Groningse Tineke is in Burkina Faso ten oosten van Oursi naar het Noorden gevlogen en heeft Mali bereikt. Ten noorden van Oursi heeft Vogelbescherming Nederland het project "Living on the edge" lopen.
07-04-2013
Hanna-Luise: we weten nog heel goed dat we deze fraaie grauwe kiekendief vrouw in de hand hadden tijdens een geslaagde, maar bloedhete trip tussen Berlijn en de Poolse grens in 2010. Toen was dit wijfje al adult. Op dit moment is HaLu de enige vogel uit ons satellietzenderprogramma dat de migratie is aangevangen. En hoe! Na de vorige update leek ze af te stevenen op een lastig scenario. Het wijfje trok in eerste instantie gestaag door Mauretanië, maar haar reis leek te stagneren en te eindigen in een stopover in het uiterste noorden van dit land. Nu lijkt het er op dat HaLu een correctie op haar migratie deed plaatsvinden en inmiddels is ze de grens met Algerije overgestoken op weg naar gebieden die ze ook tijdens eerdere voorjaarsmigraties aandeed.
Astrid, Lea, Mathilde en Tineke zitten nog op hun laatste winterlocaties in de Sahel. Het is aannemelijk dat dit kwartet de komende dagen de riskante reis naar Europa zullen aanvangen.
28-03-2013
Hanna-Luise onderweg! Ze is de eerste van de vijf overgebleven satellietzenderkieken die aan haar reis naar het noorden is begonnen. Ze is op 22 maart vertrokken uit haar wintergebied. Op 24 maart passeerde ze rond 10 uur de grens van Mali met Mauritanië. In 2010-2011 en 2011-2012 nam ze vrijwel dezelfde route. Ze is een dag blijven hangen op 20 km ten NW van Kataouan, om op 27 maart weer verder te gaan.

Welke satellietkiekdame is de volgende die in beweging komt? Wordt vervolgd.
14-03-2013
In de afgelopen twee maanden waren er geen verplaatsingen bij de satellietkieken te zien. Er was dan ook niets nieuws te melden. Tot nu:

Wij ontvangen op dit moment geen signalen meer van Harald. Wij nemen aan dat hij net als Pierre zijn verblijf in West Afrika niet heeft overleefd.

Van de vijf dames zitten er vier nog op dezelfde plek als op 10 januari. Ze bewegen zich daar binnen een gebied van ongeveer 220 km². Alleen Lea heeft zich verplaatst. Binnen Mali is zij zo'n 180 km naar het noordoosten gevlogen. Ze verblijft daar nu in het merengebied waar ook de rivier de Niger doorheen loopt.

Hanna-Luise, Mathilde en Tineke vertrokken in de voorgaande jaren rond 5 april uit hun wintergebieden op weg naar het noorden. Dat is over ongeveer 20 dagen! Dat betekent: aftellen. Blijf deze pagina in de gaten houden om te zien wanneer de vijf dames vertrekken.
10-01-2013
Allereerst: alle goeds voor 2013 toegewenst!

Tijd voor een nieuwe update van onze satellietkieken.

Over Pierre zullen we niet meer schrijven. De signalen van zijn zender bleven lang hetzelfde en komen nu helemaal niet meer binnen. Dus gaan wij er van uit dat hij dood is. Jammer, maar de realiteit voor vele in Afrika overwinterende vogels.
Tineke vertrok op 5 december van haar tussenstop bij Famale in Niger naar een voor haar bekende winterplek in Burkina Faso. Respectievelijk één en twee weken eerder dan in de twee voorgaande winters. Ze is in de buurt van de plaatsjes Lipaka en Gorgoloro neergestreken. Een bekend gebied voor haar en ook voor ons. Op onze WGK-expeditie in januari 2011 maakten we daar een foto van Tineke bij haar slaapplaats.
Astrid verbleef ook de afgelopen weken in Ghana. We kunnen er waarschijnlijk vanuit gaan dat dit gebied haar definitieve winterplek is. Overigens hetzelfde gebied waar voorheen een drietal oud zenderkieken verbleven, zoals de Oost-Groningse Jo (winter 2010/2011), Kaspertje uit Flevoland (winter 2009/2010) en de Wit-Russische Alexandre (winter 2008/2009 en 2009/2010).
Op vergelijkbare hoogte - maar veel meer naar het oosten - vloog Harald na 1 december verder Nigeria in. Op 4 december kwam hij aan in een gebied op 18 km ten zuidoosten van de stad Zaria. Na enkele dagen vloog hij 100 km naar het westen, hij verbleef daar zo’n twee weken om vlak voor de jaarwisseling weer terug te keren naar het gebied onder Zaria. In de winter van 2007/2008 verbleef de oud Wit-Russische zenderkiek Dzima ook in die omgeving. Zaria ligt in een belangrijk landbouwgebied.
Lea en Hanna-Luise verblijven nog in dezelfde gebieden als de vorige keer in midden Mali. Van Hanna-Luise weten we dat dit haar vaste winterplek van de afgelopen twee winters is. Zal ook Lea daar in de buurt blijven? Of vertrekt ze toch nog, net zoals Mathilde?
Mathilde vloog evenals in de voorgaande drie winters vanuit West-Mali door naar Guinee. Op 6 januari arriveerde ze in het voor haar bekende wintergebied in Guinee. In de winters van 2009/2010 en 2010/2011 arriveerde ze daar rond 11 december. In de winter van 2011/2012 kwam ze daar op 27 december aan. En nu zelfs nog een week later. Een interessante verschuiving in de tijd.
23-11-2012
Sinds deze week zijn onze satellietzenderkieken ook in de lucht op de website van NABU Kreisverband Westliche Altmark (Sachsen-Anhalt), de plek waar deze zomer Astrid en Harald voorzien zijn van een satellietzender.
Via onze Twitterberichten was dit feit gisteren al wereldkundig gemaakt: "@sunkislandbirds: Altmärkische Weihen fliegen jetz mit Satellit-sendern http://bit.ly/UYfaG6 Morgen update van onze Harald & Astrid!"

Ook werd een mooie webpagina op Birdlife Europa geplaatst over ons succesvolle grauwe kiekendiefwerk in Nederland, met als titel: "Case StudiesTarget 3: Agriculture & ForestsSuccessful agri-environment schemes - MONTAGU'S HARRIER IN THE NETHERLANDS, Flying High in the Netherlands".

En dan nu de update: Enkele van onze satellietkieken trokken verder en van de anderen is er wisselend nieuws vanaf de laatst bekende locatie.

Hanna-Luise trok na de vorige update in Mali verder en is per 1-11 op haar vaste winterplek aangekomen, waar ze ook de afgelopen 2 jaar verbleef.
Lea is per 18-11 vertrokken vanuit ZO-Mauritanië. Zij vloog de afgelopen dagen naar Mali in de richting van deze vaste winterplek van HL. Zij is op 21-11 HL op 83 km genaderd.
Astrid is vertrokken vanuit Niger. Zij heeft vanaf 30-10 eerst haar weg vervolgd naar W en is daarna vlakbij de plek waar Harald op dat moment zat naar ZW afgezakt via Niamey naar Burkina Faso om op 5-11 in Ghana aan te komen. Zou dit haar vaste winterplek zijn?
Harald is vanaf 3 of 4-11 vertrokken naar ZO en inmiddels beland in NW-Nigeria, vlakbij bekende winterplekken van onze oud-zenderkieken Deense Karen en O-Groningse Fenna.
Pierre kunnen we met vrij grote zekerheid helaas afschrijven. Zijn laatste posities - op dezelfde pek in Niger - laten nl. geen enkele beweging zien (bewegingssensor is constant) en we ontvangen bijna geen signalen meer.
Tineke is nog steeds op haar stek in W-Niger. De vorige jaren was zij tot 19/20-12-2010 en 11/12-12-2011 ook daar aanwezig en migreerde daarna naar Burkina Faso. Zij zit nog steeds op dit migratieschema.
Mathilde is ook nog in haar bekende gebied en wel in W-Mali. In de afgelopen jaren zakte ze ergens in december of januari af naar Guinee. We wachten met spanning af, want mogelijk is er ook iets aan de hand met haar of haar zender. De bewegingssensor is nl. iets te constant, hoewel we nog even moeten wachten om zeker te kunnen zijn.
29-10-2012
Nadat we een tweetal weken geen enkele verplaatsingen hebben kunnen peilen, zijn twee van de 7 satellietkieken de afgelopen week naar het westen gevlogen. Hanna-Luise vertrok op 24-10 voor 240 km naar W en na een dag vervolgens in drie dagen geleidelijk nog verder - uiteindelijk 515 km - langs de zuidgrens van Mali. Astrid vloog de afgelopen dagen 260 km naar W en bleef in Niger op 62 km boven de grens met Nigeria steken. Zal ze later Nigeria induiken of verder westwaarts Niger in trekken?
Lea verplaatste zich slechts een klein stukje. Zij trok op 26-10 35 km en na twee dagen nog 21 km naar Z in Mauritanië richting de grens met Mali.
Mathilde is - op 240 km WZW van Lea - nog op haar plek in Mali net over diezelfde grens met Mauritanië. En Tineke, Harald en Pierre zagen we nog lekker op hun laatst bekende plekken verspreid in Niger. We melden ons weer bij de volgende verplaatsingen.
08-10-2012
Alleen Hanna-Luise verplaatste zich de afgelopen week. Op 02-10 verliet ze Gao, Mali en vloog met een kort bezoek aan Niger naar ZO-Mali.
Op een later moment volgt een uitgebreidere update over onze satellietkieken in Afrika.
28-09-2012
Lea zit nog in Mauritanië ten zuiden van de plaats Nema. Ze geeft veel goeie locaties door en alles wijst er op dat dit haar eerste overwinteringsregio is.
Mathilde is op 25 september de grens met Mauritanië over gevlogen en zit nu in Mali. Ze lijkt nu af te steven op de zelfde regio waar ze vorig jaar haar eerste winterresidentie koos.
Hanna-Luise zit nog steeds in de zelfe regio als in de vorige update (Gao, Mali).
Alle andere vier vogels zitten nu in Niger! Pierre werd op 28 september gepeild bij het dorpje Abalak. Astrid zit in het noorden van de provincie Maradi. In deze regio zit ze ten noorden van de plaats Dakaro.
De gebieden van Pierre en Astrid zijn tijdens onze eerdere expedities bezocht en we hebben deze regio's leren kennen als rijke landbouwgebieden. De provincie Maradi behoord zelfs tot de meer welvarender landbouwregio's in Niger. Landbouw betekent in dit soort gebieden automatisch sprinkhanen! Ook het gebied waar Harald nu zit, ten noordoosten van Niamey, kennen we van onze eerdere reizen. Ook de plek waar Tineke nu zit, aan de westkant van de rivier de Niger, tussen Niamey en de grens van Mali hebben we eerder bezocht.
Eigenlijk is het ongelofelijk dat wij tijdens onze eerdere onderzoeksreizen juist die gebieden hebben bezocht waar nu vier van onze seven satellietvogels zitten! Gelet op de vaste patronen van onze vogels is het niet gewaagd te onderstellen dat Tineke westwaards zou vliegen richting haar vaste gebied in Burkina Faso.
Omdat de vaart er bij onze vogels nu uit is (ze hebben immers hun overwinteringsgebieden bereikt) zullen we de komende maanden minder frequent updates gaan schrijven. Veel leesplezier en ook plezier met het bekijken van de GoogleMap (inzoomen)!
21-09-2012
Het is fraai te zien hoe synchroon de trek van onze zeven vogels verloopt. Globaal zitten zes van de zeven grauwe kieken nu ter hoogte van Dakar (al blijft het gebied dat ze bestrijken immens). Klik op de Google-Map hiernaast voor een vergroting van de huidige posities en tussenposities van onze satellietkieken. De map hierboven is overigens ook weer ververst.

Eerst een opmerking van technische aard. Toen we in 2005 begonnen met ons onderzoek met satellietvogels (met het legendarische wijfje "Marion" als tranentrekker bij uitstek), waren de signalen van onze vogels in het Middellandse Zeegebied (globaal de Laars van Italië-Tunesië-Libië) vaak pover. Wetende dat de zenders van Microwave steeds beter worden (ook ARGOS heeft mogelijk haar technische vermogen weten te verbeteren) betekent dit simpelweg meer data van hoge kwaliteit. Feit is dat we zelden zoveel mooie tracks hebben verzameld als juist dit najaar (in toekomstige publicaties meer dan een pre). Maar dit terzijde.

Klik op de Google-Map voor vergroting van de huidige posities van onze satellietkieken
Vanaf het westen naar het oosten het volgende patroon.

De Deense lady's Mathilde en Lea zitten nog steeds in dezelfde regio in Mauritanië. In de regio Hodh el Gharbi op Internet moet je wel even zoeken naar relevante bronnen maar dit artikel van Tara Shine geeft wel aan waar het in deze regio om draait. Qua neerslag zeker niet de meest beroerde regio in de Sahel en waar water is daar is landbouw.

Halu, Pierre en Tineke hebben allen het oosten van Mali aangedaan. Zelf zijn we één keer in de regio Gao geweest (een onvergetelijke ervaring) Aan deze reis bewaren we vooral warme herinneren. Iedereen die het nieuws een beetje volgt weet dat het nu in deze regio van Mali verre van pluis is (zie deze link). Halu zit nu in een regio in de buurt van de weg van Doro en Hombori. Wij telden daar destijds aardig wat grauwe kieken en tot op heden zagen we nergens zoveel Fox-kestrels (Falco alopex) als juist op de struweelrijke (en dus veel sprinkhanen en reptielen) en onherbergzame flanken van serieus te nemen bergen en heuvels. Zelden zo'n mooi landschap gezien en qua voedselbeschikbaarheid lijkt deze regio verre van beroerd.

Het Deense mannetje Pierre heeft na 14 september na een strak noord-zuid georiënteerde migratie ten oosten van Gao plotselinge een ruk naar het oosten gemaakt. Momenteel zit dit Deense mannetje ten noorden van de Nigerese regio Tahoua. Ook deze regio kennen we en van onze counterpart Abdoulaye Harrouna weten we dat hier geregeld grote dichtheden van sprinkhanen voorkomen.

Net als het Duitse wijfje Astrid lijkt de invloed van het Air gebergte groot te zijn. Dankzij dit gebergte (en andere gebergten in de Sahara en Sahel) zijn er ook gebieden waar begroeiing mogelijk is dankzij de massieve voorraad ondergronds water. Uit ervaring weten we dat grote soorten sprinkhanen hier goed gedijen.

Zoals gezegd, Astrid is de Air overgevlogen en zit dus midden in Niger. Dit land met zijn schitterende bewoners blijft onze thuisbasis voor toekomstige expedities en het is dan ook mooi om te zien dat het Duitse mannetje Harald ook op Niger lijkt aan te koersen. Op 16 september passeerde Harald de grens van Libië en Algerije over. In de nacht van 18 en 19 september heeft dit mannetje geslapen in het gebied dat "Hermitage de l'Askrem" (Algerije) wordt genoemd. Het moet daar verpletterend mooi zijn en het is onwaarschijnlijk dat ons mannetje uit Saksen Anhalt hier veel mensen zal tegenkomen (zie deze link). Mensen die denken dat de Sahara één grote zandbak is moeten zich realiseren dat veel gebieden juist veel bergen en stenige heuvels kent. Zeker geen landschap waar een Westerse mens het lang zal uithouden, maar grauwe kiekendieven zullen toch zeker een kostje van reptielen, grote insecten en zangvogels bij elkaar kunnen scharrelen. We kijken uit naar zijn eerste serieuze pauze in Niger!
14-09-2012
Nadat Lea in het grensgebied van Algerije en Mali het hart van de Sahara invloog, vloog ons Deense wijfje pal naar het zuidwesten richting Mauritanië. Zoals verschillende van onze vogels eerder deden verbleef Lea een paar dagen in het uiterste zuidoosten van Mauritanië. Feitelijk in de buurt van het drielandenpunt van Mauritanië, Mali en Senegal. In dit gebied zijn uit eerdere jaren ook verschillende soorten uit andere projecten (ooievaar, zwarte ooievaar, zwarte wouw) een tijdje blijven hangen. We zouden dit gebied graag eens willen bezoeken, maar de politieke instabiliteit in deze regio maakt reizen voor westerlingen daar riskant. Vanuit internationaal beschermingsperspectief verdiend deze regio echter onze volle aandacht. We zullen jullie de volgende keer laten weten of dit Lea haar eerste serieuze overwinteringsgebied is, of dat er nog een jump gaat komen.

Deense Mathilde, die bij de vorige update nog in Frankrijk was, is op 12-09 de Middellandse Zee ter hoogte van het Spaanse Cartagena overgestoken. Ze vloog net als Lea via NW-Algerijë en ook even over O-Marokko bij Figuig en maar zette vervolgens in W-Algerijë snel koers naar ZW. Deze koers van Mathilde ligt globaal tussen die van haar najaarsroutes van de afgelopen twee jaren in, waarop ze nu t.o.v. 2010 en 2011 respectievelijk 4 en 10 dagen voor ligt.

Omdat Hanna-Luise Pierre voorbij is gesneld, krijgt deze vogel deze plek op dit podium. Nadat Halu op 6 september in het grensgebied van Tunesië aankwam vloog ze de grens met Algerije over op 7 september. 8 september was het klaarblijkelijk tijd voor een correctie en vloog zo westwaarts Algerije weer in om daarna een ZZW georiënteerde jump te maken die haar op 13 september in Mali deed belanden Ook Pierre volgt min of meer deze route en zit Halu op de hielen. Volgens professor Franz Bairlein is er in deze regio sprake van een zekere mate van landbouw. Landbouw betekent in dit deel van de Sahara automatisch voedsel. Naast sprinkhanen waarschijnlijk ook veel potentiële vogelprooien, reptielen en zoogdieren. Ook Tineke is afgezakt naar het zuiden en volgt op het eerste gezicht dezelfde richting als Pierre en Halu. Zou ze op dezelfde regio in het hart van de Sahara afkoersen? De volgende keer meer over deze regio.

Harald is de enige die nog met zekerheid in Europa is. Op 6 september heeft Harald de besneeuwde toppen van de Alpen gezien en misschien nog even gedold met een lammergier. Op 9 september vloog Harald in de buurt van San Marino. Op 11 september heeft Harald verschillende posities achtergelaten in de buurt van het dorpje Centeno. Bestudering van de GOOGLE-kaart laat een gevarieerd landschap met afwisselend landbouw en ruige natuur zien. Zou ook dit gebied over specifieke eigenschappen beschikken en als een magneet andere grauwe kieken aantrekken?

Astrid haar reis is de laatste week met raadselen omkleed. Het is zeker dat er een fraaie serie punten van goede kwaliteit in de laars van Italië zijn uitgezonden. Astrid lijkt op 9 september op Sicilië te zijn aangekomen en van 9-12 september is een serie posities door gegeven die er op wijzen dat Astrid een serieuze pauze heeft ingebouwd. Moet ook wel want deze Duitse dame weet waarschijnlijk niet dat Malta het laatste Europese eiland is voordat de kust van Libië lonkt. Iedere rechtgeaarde vogelbeschermer weet dat Malta is bevolkt door jagers die alle Europese regels aan hun laars lappen. In het meest recente boek van Natalino Fenech (a complete Guide to the Birds of Malta) kan eenieder teruglezen wat de relatie is tussen de cultuur van de Maltezen en hun fascinatie om op alles te schieten wat over Malta vliegt. Net als onze goede vriend Natalino houdt ook Birdlife zich bezig met het probleem van jacht op trekvogels. Zie ook de website van Birdlife Malta.

Laten we met zijn allen duimen dat onze zeven vogels allen nog op koers lijken te zitten, maar laten we het eelt van onze duimen duimen speciaal voor Astrid. Wij hebben deze vogel zelf in handen gehad en het is een idioot idee dat een simpel schot uit een Maltees geweer een einde kan maken aan zo'n magistrale schoonheid als Astrid.

Volgende week weer een update. Mocht Astrid Malta zonder problemen passeren dan laten we dit in eerste instantie via Twitter en Facebook weten.
09-09-2012
Terwijl het hogedrukgebied van de laatste dagen de laatste restjes grauwe kiekendieven uit ons land veegt kunnen we nu al concluderen dat onze grauwe kiekendieven de najaarstrek iets eerder zijn aangevangen dan in de jaren 2005-2011. Het povere voedselaanbod in onze contreien is hier waarschijnlijk debet aan. Dit is het 8ste seizoen dat we met onze neuzen tegen het computerscherm gedrukt zitten om te zien waar de satellietzenders signalen doorgeven. De laatste dagen zijn vier van de zeven vogels in Algerije geweest. Drie andere vogels zijn nog in Europa maar liggen ook goed op schema. Het Deense wijfje Lea is het verst; zij is zojuist de grens met Mali overgestoken en zit midden in de Sahara in een gebied met veel politieke instabiliteit. Lea is bij Figuig (4/9) nog even in Marokko geweest en lijkt de Middellandse Zee bewust via Mallorca te hebben overgestoken (2/9).

Pierre, Harald en Astrid zitten ongeveer op dezelfde breedtegraad in het noordoosten van Algerije. Pierre is na een snelle reis door Frankrijk ten oosten van Marseille de zee opgevlogen en op 4 september ten oosten van Algiers aangekomen. Alweer een grauwe kiekendief die niet bepaald zijn best doet het smalste stukje zee over te steken. De dames Hanna Luise en Tineke vertrekken uit Tjechië en migreren via het noorden van Italië richting Sardinië. Beiden kunnen nabij Corsica het eiland Elba in de verte hebben gezien. hebben gezien. Hier heeft de briljant strateeg Napeleon een tijdje (1814-1815) in ballingschap gezeten. Zou hij toen ook migrerende grauwe kiek hebben gezien? Rond 6/7 september arriveren beider wijfjes in het grensgebied van Tunesië en Algerije. Wie zich het kaartbeeld van alle vogels in de jaren 2005-2012 nog een beetje voor de geest kan halen weet dat dit gebied waarschijnlijk van forse betekenis is voor grauwe kieken die via Italië de noord Afrikaanse kust bereiken.

Mathilde zit nu in Frankrijk en heeft in dezelfde regio waar Lea een week terug langs is gekomen. We zijn er nog niet over eens of we het gebied ten oosten van Reims een stopoverregio kan worden genoemd maar feit is wel dat vogels uit Nederland, Duitsland en Denemarken wel vaak via dit gebied richting het zuiden vliegen. We zitten hier ook niet al te ver van het onderzoeksgebied van onze kiekendievenmaatje Jean Luc Bourrioux. Kerngebieden met relatief veel broedparen lijken sowieso aantrekkelijk te zijn voor kiekendieven tijdens de trek (denk aan Pierre die in Groningen twee stabiele broedplaatsen aandeed).

Harald en Astrid zijn het minst opgeschoten. Astrid in aan de kust van Bosnië Herzegovina de Adriatische Zee overgestoken en nabij Pescara de Italiaanse kust bereikt. Haar laatste peiling dateert van september langs de kust tussen Rome en Napels. Interessant is dat Astrid in Oostenrijk de regio (6/9) Burgenland aandoet. Hier broeden ook grauwe kiekendieven, zie ook de betreffende webpagina op de www.birdlife.at.

Ook Harald vliegt via Tjechië, een stukje Beieren (D) door Oostenrijk naar het noorden van Italië. (6/9). Omdat EU-lidstaat Italië nog altijd een slechte reputatie heeft als het gaat om het nodeloos afschieten van (roof)vogels wachten wij met meer dan gebruikelijke spanning op de volgende signalen van dit mannetje.
31-08-2012
De migratie is nu in volle gang. Een enkele grauwe kiekendief wordt nog gezien in de broedgebieden, bleek uit onze WGK-slaaptellingen.
En ook elders worden grauwen gespot, zoals bijvoorbeeld de waarnemingen in het natuurgebied De Onlanden op de grens van Drenthe en Groningen met o.a. de wingtaggrauwekiek - een jong uit nest omgeving Nieuw Scheemda 2012 met de wingtags /nB-8wO.

Tijdens de trek (bijvoorbeeld bij de vogeltrektellingen) worden vaak grauwe kiekendieven gezien. Blijf alsjeblieft alle waarnemingen doorgeven - zo mogelijk met foto - op onze waarneming.nl-pagina en bij kieken met wingtags graag ook op busards.com.

wingtag /nB-8wO - 2012 © WGK/Busards.com
En dan nu naar de migratie van onze satellietkieken: allen zijn nu onderweg. Deze keer: "Mathilde meets Lea" en "HaLu meets Astrid".

Harald bleef tot 25-08 in zijn broedgebied bij Sachsen Anhalt; op 30-08 trok hij als laatste zenderkiek naar ZO in deze deelstaat.
O-Duitse Hanna-Luise vertrok op 21-08 uit Brandenburg naar ZZO. Op 21-08 vloog ze 171 km (slaapplaats grensregio met Tsjechië), op 22-08 trok HaLu met 86 km Tsjechië in en op 24-08 nog zo'n 37 km verder naar een gebied waar ze vervolgens een paar dagen bleef. Op 31-08 trok ze 119 km naar ZO, waar Astrid al eerder aangekomen was.
Astrid nl. - uit hetzelfde broedgebied in Sachsen Anhalt afkomstig als Harald en Tineke - was al eerder op pad gegaan en had in Tsjechië van 15 op 16-08 een slaapplaats in een gebied ten W van Praag, waar O-Groningse/Duitse Tineke eerder een paar dagen rondvloog. Astrid vloog op 16-08 225 km door naar globaal O (slaapplaats). Die dag daarna (17-08) trok Astrid 87 km naar NO, waar Hanna-Luise later (31-08) bleek aan te komen. Tineke trok op 29-08 Tsjechië uit en vloog naar ZZW. We peilden een slaapplaats in het Duitse Beieren op 121 km ONO van München en al vlak tegen de Alpen aan. We zijn benieuwd wanneer en ook waar deze vier Duitse vogels de Alpen zullen passeren!
Deense Mathilde bleef t/m 22-08 in ZW-Denemarken en het Duitse Sleeswijk-Holstein. Vanaf 24-08 gingen haar satellietsignalen serieus naar Z in een vergelijkbare route als eerdere jaren. Aan de Noordzeekust nabij Heide en Büsum sliep zij van 24 op 25-08. De dagen daarna vloog ze tussen Hamburg en Bremen verder Niedersachsen in. Vanaf de nacht van 26 op 27-08 (midden tussen Bielefeld en Hannover) trok Mathilde richting W en ZW langs Dortmund. We peilden een slaapplaats in NL tussen Maastricht en Geleen in de nacht van 27 op 28-08, waarna ze in twee etappes naar een gebied op 31 km NO van de Franse stad Reims vloog. Aldaar heeft Mathilde wellicht Lea getroffen die daar een dag eerder aankwam (zie verderop).
Deense Pierre trok na de vorige keer uit NW-Duitsland (nabij Emden) weg. We zagen in de middag van 26-08 enkele satellietsignalen bij de Weser, de rivier waaraan de oude Hanzestad Bremen waarschijnlijk zijn ontstaan te danken heeft. Pierre zakte ten NW van Bremen - net als Deense Lea, zie vorige update - een stukje de Weser af en troffen van hem op 28 - 29-08 een slaapplaats aan verder stroomopwaarts bij de plaats Verden. In de vroege ochtend van 31-08 peilden we Pierre verder Z even ten W van Hannover en om 14:00 uur die dag zo'n 100 km meer Z in de grensregio van de deelstaten Niedersachsen met Hessen en Thüringen. Hoe zal deze Deen verder gaan?
Deense Lea verbleef in ieder geval zeker t/m 23-08 op haar vorige plek nabij Keulen. Aan het eind van de middag van 27-08 zagen we haar ZW in België langs Luik vliegen. In het begin van de middag op 28-08 vloog Lea in N-Frankrijk naar een gebied op 31 km ten NO van de stad Reims, waar Mathilde een dag later aankwam en beide satellietkiekdames ook nu nog zijn. Zullen de Deense dames gezamenlijk verder trekken?

Over de Deense grauwe kiekendieven verschenen overigens twee leuke artikelen van de Deense vogelbeschermingsorganisatie DOF, al eerder via onze Twitter- en Facebookpagina's verspreid: een artikel uit het members magazine Fugle og Natur (DOF) van de hand van onze WGK-partner Iben Hove Sørensen, klik voor deel 1 en deel 2. Iben schreef later nog een artikel over het verschil in verkregen data bij de Deense satellietkieken en gps-loggerkieken. Via de nieuwe Deense Pandion.dof-website is meer informatie te vinden over het Deense grauwe kiekenwerk.
20-08-2012
Vandaag maken we een nieuwe start met onze vertrouwde satellietverhalen in een nieuw seizoen 2012-2013. Vanaf nu kunnen jullie weer regelmatig meelezen met het wel en wee van onze satellietkieken. De track in de Googlemap zijn nog wat ruw omdat ze nog niet gefilterd zijn (satellietdata kunnen weerbarstig zijn); we werken nog aan een zuivere track: Zodra deze klaar is wordt ie geupload.

Allereerst zullen we vertellen hoe onze oude grauwe kiekendieven met satellietzenders het broedseizoen in deze zomer van 2012 hebben doorgebracht en stellen we daarna onze vier nieuwe kanjers voor.

Na het seizoen 2011-2012 bleven er drie satellietkieken over.

Deense Mathilde kwam laat terug vanuit haar overwinteringsgebied in Guinee na een omzwerving in W-Sahara en NW-Mauritanië. Ze bereikte op 20-05 haar vertrouwde broedgronden in ZW-Jutland Denemarken. Onze Deense partners van DOF hebben haar terplekke gezien. Observaties gaven aan dat zij geen broedsel heeft gehad, maar wel lang terplekke bleef. Ook tot 15-08 bleek zij daar nog aanwezig te zijn, terwijl sommige andere kieken vanuit DK al op trek zijn gegaan. Wanneer zal Mathilde gaan?

O-Groningse of eigenlijk Duitse Tineke - want met Radolfzell-ring, uitgegeven door de Vogelwarte Radolfzell in Z-Duitsland - kwam dit voorjaar terug vanuit haar winterplek in Burkina Faso, via Duitsland naar O-Groningen (02-05), maar trok al snel weer weg via een rondje Friesland en Drenthe, Duitsland in. Vanaf 05-05 verbleef Tineke in een agrarisch gebied op 49 km N van Braunschweig. Onze plaatselijke man René Fonger heeft haar daar opgevangen. Tineke is terplekke door René wel een paar keer baltsend met een mannetje gezien (foto) maar heeft deze zomer niet gebroed.
Begin juli verdween Tineke naar Tsjechië naar een gebied ten W van Praag. In de nacht van 06 op 07-07 zagen we één slaapplaats in Polen net over de grens met Tsjechië. Kennelijk beviel het haar daar niet zo goed want vanaf de volgende nacht was ze weer terug in Tsjechië ten NW van Praag waar ze ook nu nog verblijft.

En O-Duitse Hanna-Luise, die op 03-05 weer in de Duitse deelstaat Brandenburg was aangekomen bleef daar t/m 05-07. Op dit moment hebben we nog geen gegevens van haar terplekke. Op 06 en 07-07 zagen we haar satellietsignalen zo'n 300 km naar Polen gaan; ongeveer halverwege even ten W van Poznan noteerden we een haar slaapplek van 06 en 07-07. Daarna zakte HaLu 90 km naar ZZW af om aldaar in een gebied ten O van de plaats Kalisz t/m 22-07 te verblijven. Op 24-07 bleek ze weer terug in Brandenburg, waar ze ook nu nog aanwezig is.
Satellietvrouwe Tineke gespot door René Fonger in Wendischbrome (Sachsen Anhalt) - 11 mei 2012, © René Fonger   (klik voor vergroting)

En dan stellen we nu onze vier nieuwe kanjers aan u voor. In 2012 hebben we vier nieuwe satelliet vogels gevangen. Twee in Denemarken (DK) en twee in Duitsland.

Deense satellietkiekvrouw Lea poseert - © Henning Heldbjerg, 29 juni 2012   (klik voor vergroting) Deense satellietkiekvrouw Lea wordt door naamgeefster Lea losgelaten; met naast Lea WGK-onderzoeker Raymond Klaassen (links) en kok Pierre - © Henning Heldbjerg, 29 juni 2012   (klik voor vergroting) Pierre met Duitse ring wordt in Denemarken voorzien van een NL-satellietzender - © Henning Heldbjerg, 29 juni 2012   (klik voor vergroting)
Naamgever Pierre met satellietgrauwekiekman Pierre vlak voor het loslaten - © Henning Heldbjerg, 29 juni 2012   (klik voor vergroting)

De eerste twee vogels werden gevangen in Denemarken. In samenwerking met onze trouwe partners Henning Heldbjerg en Michael Clausen van de DOF (Vogelbescherming DK) vingen we op 29-06 een paartje Grauwe Kiekendieven nabij Sødernes. Het vangen ging van een leien dakje. Terwijl we nog bezig waren de zender bij het vrouwtje om te knopen werd ook het mannetje al gevangen. Het vrouwtje werd vernoemd naar boerin Lea, die in deze mooie streek groenten en kruiden verbouwt. Deze producten vinden gretig aftrek in speciale restaurants in Kopenhagen, zoals het restaurant waar kok Pierre werkt. Pierre liep stage bij Lea, en naar hem werd het felle mannetje vernoemd. Het vrouwtje was ongeringd, maar het mannetje bleek een Duitse ring te dragen. Hij was als nestjong geringd op 07-08-2010 in Sönke-Nissen-Koog, Nordfriesland (Sleeswijk Holstein). Een laatste bijzonderheid was dat het een nest in gras betrof (een zeldzaamheid in Nederland!). Dit nest was al beschermd en de jongen zijn inmiddels allen uitgevlogen.
Lea trok uit haar broedgebied langs de O-kant van Sleeswijk-Holstein naar N-Duitsland (N-kant van de Duitse deelstaat Mecklenburg-Vorpommern), vloog naar W via Hamburg naar een gebied tussen Wilhelmshaven en Bremerhaven waarna ze naar Z trok en even Bremen aandeed (enkele signalen langs de rievier de Weser). In Niedersachsen trok Lea verder Z. Ten O van Paderborn belandde ze in de deelstaat Nordrhein-Westfalen en vloog vervolgens via Dortmund naar een plek op 23 km NW van het centrum van Keulen (15-08).
De migratietrack van Pierre liet ook interessante zaken zien. Deze van oorsprong dus Duitse vogel in DK voorzien van een satellietzender vertrok uit DK op 05-08 naar NW-Sleeswijk-Holstein, sliep van 07 op 08-08 even ten W van Lübeck en van 10 op 11-08 even ten W van Schwerin, de hoofdstad van de deelstaat Mecklenburg-Vorpommern. Op 12-08 trok Pierre naar W naar NL. Hij maakte een uniek bezoekje aan het kiekengebied in Nieuw-Scheemda waar hij 's middags gezien is door WGK-onderzoeker Raymond Klaassen. Ook Ben Koks heeft Pierre 's avonds op een slaapplaatstelling met diverse andere exemplaren kiekendieven gespot. Op 17-08 bleken zijn satellietsignalen zowaar uit NW-Groningen te komen, nl. vanuit de Westpolder / Lauwersmeergebied en ook nog op 800 meter van het huis van onze WGK-veldmedewerker Madeleine Postma. Op 19-08 zagen we hem naar O vliegen, Duitsland in, naar het akkergebied ten W van Emden.

Duitse grauwekiekvrouw Astrid poseert na het opmeten van de biometrie in Neuferchau (Sachsen Anhalt), ze krijgt daarna een satellietzender - © René Fonger, 20 juli 2012   (klik voor vergroting) Duitse satellietkiekvrouw Astrid vlak voor het loslaten in Neuferchau in de handen van René Fonger (Sachsen Anhalt), Stefan Fischer kijkt toe - © René Fonger, 20 juli 2012   (klik voor vergroting) Duitse grauwekiekman Harald poseert in de handen van Ben Koks in Neuferchau (Sachsen Anhalt) en krijgt daarna zijn satellietzender - © René Fonger, 20 juli 2012   (klik voor vergroting)
Duitse satellietkiekman Harald vlak voor het loslaten in Neuferchau (Sachsen Anhalt) in de handen van Stefan Fischer, René Fonger en WGK-onderzoeker Almut Schlaich kijken toe - © René Fonger, 20 juli 2012   (klik voor vergroting)

De tweede set vogels werd in Duitsland verschalkt. Dit jaar zijn we een nieuw samenwerkingsverband aangegaan met de NABU Kreisverband Westliche Altmark (Sachsen-Anhalt). René Fonger is voor deze deelstaat coördinator voor het Grauwe Kiekendieven werk, wat vooral bescherming inhoudt. Samen met hem en Stefan Fischer van de Vogelschutzwarte Steckby vingen we op 20-07 een paartje Grauwe Kiekendieven vlakbij Neuferchau in de Altmarkkreis, in een landschap met akkervogels zoals Grauwe Klauwier, Ortolaan en Rode Wouw. Het mannetje werd vernoemd naar de betrokken akkerbouwer Harald, het vrouwtje naar de boerin Astrid. Het paartje had twee mooie jongen in een beschermd nest, die al bijna konden vliegen! Met deze twee nieuw gezenderde grauwe kiekendieven in Duitsland hebben we het satellietgrauwekiekgat tussen NL/W-Duitsland en O-Duitsland/O-Polen/Wit-Rusland opgevuld. Hiermee hebben we - naast onze Deense satellietkieken - een mooie spreiding bereikt van satellietkiekenonderzoek in de N-Europese regio.
Harald is ook nu nog aanwezig in zijn vanggebied in Sachsen Anhalt. We zijn benieuwd wanneer hij zijn zomergebied zal verlaten.
Astrid daarentegen vertrok op 14-08 naar OZO; we zagen na 140 km van 14 op 15-08 een slaapplaats op 42 km ten W van de stad Leipzig.

De migratie van onze grauwe kieken is gestart en het nieuwe satellietkiekenseizoen 2012-2013 ook! Spannend wat dit seizoen ons weer brengt: Op naar de volgende update!